Gwiriadau diogelwch nwy

• Mae angen i beiriannydd sydd wedi’i gofrestru â Gas Safe wirio bob blwyddyn er diogelwch pob offer nwy yn eich eiddo
• Os ydych yn rhentu eich cartref a bod gennych offer nwy, rhaid i’ch landlord ddarparu larymau carbon monocsid

Mae angen i beiriannydd sydd wedi’i gofrestru â Gas Safe wirio bob blwyddyn er diogelwch pob offer nwy yn eich eiddo. Os yw’r offer nwy yn eich cartref yn anniogel, gallech fod mewn perygl o dân, ffrwydrad neu wenwyn carbon monocsid.

Os ydych yn rhentu eich cartref, rhaid i’ch landlord ddarparu copi o’r gwiriad diogelwch nwy blynyddol (dyddiedig o fewn y flwyddyn ddiwethaf) cyn i’ch contract meddiannaeth ddechrau. Rhaid rhoi cofnodion o unrhyw wiriadau diogelwch nwy a gynhaliwyd yn ystod eich contract meddiannaeth i chi o fewn 28 diwrnod.

 I gael gwybodaeth am ddiogelwch nwy, ffoniwch Linell Gyngor Diogelwch Nwy rhad ac am ddim HSE ar 0800 300 363.

Carbon monocsid

Os ydych yn rhentu eich cartref a bod gennych offer nwy, rhaid i’ch landlord ddarparu larymau carbon monocsid.

Gelwir nwy carbon monocsid yn ‘lladdwr distaw’ oherwydd ei fod yn anweledig ac nid oes ganddo arogl. Mae hefyd yn wenwynig iawn a gall ladd yn gyflym. Gellir cynhyrchu carbon monocsid os:

• nad yw offer nwy yn cael eu gosod na’u cynnal a’u cadw’n iawn
• yw’r offer nwy wedi torri neu ddim yn gweithio’n iawn
• Oes ffliwiau neu simneiau yn cael eu blocio
• nad yw’r ystafelloedd wedi’u hawyru’n ddigonol.

Sut i gadw’n ddiogel rhag carbon monocsid

Mae rhai pethau y gallwch eu gwneud, a phethau y dylech osgoi eu gwneud, er mwyn lleihau’r risg o fod yn agored i garbon monocsid. Er enghraifft:

• Sicrhewch fod yr ystafelloedd wedi’u hawyru’n dda.
• Peidiwch â rhwystro fentiau aer na thapio ffenestri.
• Peidiwch â defnyddio’ch popty nwy i gynhesu’ch cartref.
• Sicrhewch fod simneiau a ffliwiau’n cael eu hysgubo’n flynyddol gan ysgubwr cymwys.
• Gosodwch larymau carbon monocsid yn y safle cywir a’u profi’n rheolaidd.
• Sicrhewch fod offer nwy yn cael eu gwasanaethu’n flynyddol (dylai eich landlord wneud hyn. Am ragor o wybodaeth gweler ein tudalen Cyfrifoldeb am Ddiogelwch Nwy).
• Peidiwch byth â defnyddio barbeciw mewn mannau caeedig neu dan do.

Sut gallaf ddweud a oescarbon monocsid yn bresennol?

Mae rhai arwyddion i gadw llygad amdanynt sy’n golygu y gallai carbon monocsid fod yn bresennol. Mae’r rhain yn cynnwys:

• Huddygl neu staeniau o amgylch y boeler.
• Anwedd ychwanegol ar ffenestri.
• Golau peilot yn chwythu allan yn aml.
• Fflam oren llipa mewn offer nwy (dylai’r fflam fod yn grimp a glas).

Symptomau gwenwyn carbon monocsid

Mae plant, yr henoed, menywod beichiog a phobl â phroblemau anadlol mewn perygl arbennig o gael eu gwenwyno gan garbon monocsid. Mae’r symptomau’n debyg i rai’r ffliw, ac yn cynnwys:

• blinder
• cur pen,
• cyfog,
• poenau yn y frest,
• llewygu,
• dryswch,
• colli cof,
• ymddygiad anghyson,
• dolur rhydd
• anhawster anadlu.

Os ydych chi’n dioddef o unrhyw un o’r symptomau hyn yn rheolaidd a bod gennych offer nwy yn eich cartref, gofynnwch i’ch meddyg am brawf gwaed neu brawf anadl am garbon monocsid. Os cewch eich profi’n bositif am effeithiau carbon monocsid, dylech ddiffodd eich offer nwy ar unwaith a threfnu iddynt gael eu gwirio gan osodwr nwy cofrestredig.

Mae mwy o wybodaeth ar wefan Gas Safe Register.

Beth ddylwn i ei wneud mewn argyfwng?

Os ydych chi’n meddwl y gallai fod nwy yn gollwng yn eich cartref (er enghraifft, os ydych chi’n arogli nwy neu os bydd eich synhwyrydd carbon monocsid yn diffodd), mae sawl peth y mae angen i chi ei wneud:

• os gallwch, trowch y cyflenwad nwy wrth y mesurydd i ffwrdd
• ewch allan ar unwaith, gan adael y drysau a’r ffenestri ar agor os yn bosibl ar gyfer awyru. Cofiwch, peidiwch â throi unrhyw switshis trydanol ymlaen nac i ffwrdd (mae hyn yn cynnwys switshis golau a chloch y drws) a pheidiwch ag ysmygu
• rhybuddiwch eich cymdogion
• ffoniwch y rhif Argyfwng Nwy Cenedlaethol – 0800 111 999 (Os ydych chi’n fyddar neu’n drwm eich clyw, gallwch ddefnyddio ffôn testun (Minicom) ar 0800 371 787). Bydd peiriannydd yn dod allan am ddim ac yn datgysylltu naill ai’r offer sy’n gollwng neu’r cyflenwad nwy cyfan os oes angen. Os yn bosibl, byddant yn datrys y broblem ar unwaith. Fel arall, byddant yn ynysu’r teclyn diffygiol fel na allwch ei ddefnyddio a throi’r cyflenwad nwy ymlaen eto. Yna bydd angen i chi drefnu i beiriannydd cofrestredig Gas Safe ddod i drwsio’r teclyn.
• rhowch wybod i’ch cyflenwr nwy am y gollyngiad (er enghraifft, Nwy Prydain).

Ceisiwch gymorth meddygol ar unwaith a gofynnwch am brawf gwaed neu anadl carbon monocsid.

Os ydych yn anabl, yn dioddef o salwch cronig neu o oedran ymddeol, mae’n bosibl y byddwch wedi’ch diogelu gan y cynllun Cofrestr Gwasanaethau Blaenoriaeth a chael mwy o help. Cliciwch yma am fwy o wybodaeth.