Beth sy’n digwydd yn y llys?

Mae’n rhaid i’r rhan fwyaf o landlordiaid gael gorchymyn adennill meddiant gan y llys cyn y gellir troi deiliad contract allan. Yn aml, cynhelir gwrandawiad llys i helpu’r barnwr i benderfynu a ddylid gwneud gorchymyn ildio meddiant ai peidio. Mae’r adran hon yn egluro beth sy’n digwydd yn y gwrandawiad.

Dylech bob amser fynd i unrhyw wrandawiad llys a cheisio cael cymorth cyn i chi fynd. Os nad yw hyn yn bosibl bydd gan rai llysoedd gynghorwyr ar ddyletswydd a all eich helpu.

Ble mae’r gwrandawiad?

Fel arfer cynhelir gwrandawiadau meddiant yn eich llys sirol lleol. Bydd y papurau a gewch gan y llys yn dweud y cyfeiriad wrthych.

Fel arfer cynhelir y gwrandawiad mewn ystafell a elwir yn siambrau. Gallai hyn fod yn ystafell breifat y barnwr neu’n ystafell llys.

Cliciwch yma i ddod o hyd i fanylion eich llys lleol.

Beth ddylwn i ei wneud pan fyddaf yn cyrraedd?

Dylai’r papurau a gawsoch gan y llys ddweud wrthych faint o’r gloch y bydd eich achos yn cael ei glywed. Cyrraedd y llys cyn amser eich gwrandawiad. Os byddwch yn cyrraedd yn hwyr, efallai y bydd y llys eisoes wedi gwneud gorchymyn.

Pan fyddwch chi’n cyrraedd:

• dywedwch wrth staff y llys eich bod chi yno i fynychu’r gwrandawiad
• gofyn am gael gweld y cynghorydd ar ddyletswydd os nad oes gennych chi gynghorydd neu gynrychiolydd i siarad ar eich rhan
• darganfod ym mha ystafell mae eich gwrandawiad yn cael ei gynnal.

Byddwch yn barod i aros. Fel arfer mae achosion eraill yn cael eu clywed.

Ni allwch ddibynnu ar gael cymorth ar ddiwrnod eich gwrandawiad gan nad oes cynghorydd ar ddyletswydd bob amser. Mae’n well os gallwch baratoi ar gyfer eich gwrandawiad llys.

Pwy fydd yn y gwrandawiad?

Barnwr rhanbarth sy’n gwrando ar eich achos. Bydd eich landlord yn y gwrandawiad ynghyd â’i gynrychiolydd os oes ganddo un.

Mae’r barnwr yn sicrhau bod pawb yn yr ystafell yno ar gyfer y gwrandawiad cywir. Ni chaniateir i’r cyhoedd yn gyffredinol ddod i mewn.

Os oes gennych gynghorydd nad yw’n gyfreithiwr, gall siarad ar eich rhan os yw’n rhan o gynllun dyletswydd y llys. Os nad yw eich cynghorydd yn rhan o gynllun dyletswydd, rhaid iddo ofyn i’r barnwr am ganiatâd i siarad ar eich rhan.

Fel arfer gallwch fynd â ffrind neu aelod o’r teulu gyda chi i ystafell y llys i’ch helpu os nad oes gennych chi gynghorydd neu gyfreithiwr. Gofynnwch am ganiatâd y barnwr os ydych am i’ch ffrind siarad ar eich rhan.

Sut bydd y llys yn gwneud penderfyniad?

Bydd eich landlord neu ei gynrychiolydd yn esbonio i’r llys pa orchymyn y mae am i’r llys ei wneud.

Yna byddwch chi neu’ch cynghorydd yn cael cyfle i siarad. Gallwch ddweud wrth y llys pam eich bod yn meddwl na ddylech gael eich troi allan (er enghraifft oherwydd eich bod wedi talu eich ôl-ddyledion rhent) neu pam y dylid gohirio eich troi allan (er enghraifft oherwydd eich bod yn cael trafferth dod o hyd i rywle arall i fyw). Mae’n bwysig bod yn glir ynghylch y rhesymau pam nad ydych yn meddwl y dylech gael eich troi allan. Mae’n syniad da paratoi nodiadau o’r pethau rydych chi am eu dweud yn y gwrandawiad. Bydd y barnwr fel arfer yn eich helpu i ddeall trefn y llys os oes angen.

Ar ôl i chi a’ch landlord siarad efallai y bydd y barnwr yn gofyn cwestiynau pellach i’r naill neu’r llall ohonoch cyn gwneud penderfyniad.

Bydd y barnwr yn gwneud penderfyniad ar sail y dystiolaeth rydych chi a’ch landlord yn ei rhoi a’r hyn y mae’r gyfraith yn ei ddweud. Cliciwch yma i ddarganfod mwy am y gwahanol fathau o orchmynion y gallai’r llys eu gwneud.

Gallwch gael rhagor o wybodaeth am yr hyn y gall y barnwr ei ystyried wrth wneud penderfyniad yn ein cyngor ynghylch troi allan ar gyfer eich math o gytundebau rhentu. Gweler ein hadran Troi Allan am ragor o wybodaeth.

Os nad ydych yn deall penderfyniad y barnwr, gofynnwch iddo ef neu hi egluro beth mae’n ei olygu. Dylid anfon copi o unrhyw orchymyn a wneir atoch ar ôl y gwrandawiad.