- Landlordiaid sy’n gyfrifol am y rhan fwyaf o atgyweiriadau mawr
- Mae’n debyg eich bod chi’n gyfrifol am unrhyw ddifrod a achosir gennych
- Dylech wirio telerau atodol ac ychwanegol eich contract yn drylwyr
Cyfrifoldebau am atgyweiriadau
Fel arfer, landlordiaid cymunedol sy’n gyfrifol am y rhan fwyaf o atgyweiriadau. Os ydych chi’n rhentu gan landlord cymunedol, mae’n debyg mai dim ond am rywfaint o waith cynnal a chadw bach y byddwch chi’n gyfrifol ac am unioni unrhyw ddifrod rydych chi wedi’i achosi.
Lawrlwythwch ein taflen ffeithiau am ddiffyg atgyweirio am ragor o wybodaeth.
Am beth ydw i’n gyfrifol?
Fel deiliad contract, mae’n rhaid i chi ddefnyddio’ch cartref mewn ffordd gyfrifol. Mae hyn yn cynnwys:
- cadw’ch cartref yn rhesymol lân
- peidio â difrodi’r eiddo a sicrhau nad yw’ch gwesteion chwaith
- gwneud mân waith cynnal a chadw, fel newid bylbiau golau
- defnyddio’r gwres yn iawn, (e.e. peidio â blocio ffliwiau nac awyru).
Yn y rhan fwyaf o achosion, byddwch hefyd yn gyfrifol am addurno mewnol. Hefyd, os yw eich contract yn dweud eich bod chi’n gyfrifol am rywbeth nad yw’n gyfrifoldeb cyfreithiol awtomatig i’ch landlord fel y rhestrir isod (e.e. cynnal a chadw’r ardd) yna mae’n debyg ei fod yn ddilys. Dylai eich contract meddiannaeth nodi’n union pwy sy’n gyfrifol am beth.
Os byddwch chi’n achosi unrhyw ddifrod i’r eiddo neu’r dodrefn, hyd yn oed os yw’n ddamweiniol, rydych chi’n atebol am gostau atgyweirio neu amnewid yr eitem/eitemau sydd wedi’u difrodi.
Am beth mae fy landlord yn gyfrifol?
Bydd eich landlord bob amser yn gyfrifol am atgyweiriadau (oni bai bod eich contract meddiannaeth am gyfnod penodol o 7 mlynedd neu fwy) i:
- strwythur a thu allan yr adeilad – mae hyn yn cynnwys y to, waliau, ffenestri a drysau allanol
- gwres canolog, tanau nwy, lleoedd tân, ffliwiau, awyru a simneiau
- dŵr, pibellau, basnau, sinciau, toiledau a baddonau, draeniau a gwteri
- pibellau nwy, gwifrau trydanol, ac unrhyw offer a ddarperir
- rhannau cyffredin fel lifft, mynedfeydd cymunedol.
Mae gan landlordiaid rai cyfrifoldebau ychwanegol am ddiogelwch nwy, trydan a thân yn eich cartref.
Rhaid iddyn nhw hefyd sicrhau bod eich cartref yn addas i fyw ynddo ac yn rhydd o unrhyw beryglon a allai effeithio ar iechyd a diogelwch unrhyw un yn eich aelwyd.
Efallai y bydd eich contract meddiannaeth yn rhoi rhwymedigaethau ychwanegol i’ch landlord, fel cynnal a chadw ffensys neu waliau ffin o amgylch eich cartref – gwiriwch i weld beth mae’n ei ddweud.
Beth am leithder?
Gallai unrhyw un o’r 3 math cyffredin o leithder effeithio ar eich cartref:
- anwedd
- lleithder treiddiol
- lleithder codi.
Nid yw bob amser yn hawdd darganfod pwy sy’n gyfrifol am ddatrys problemau lleithder, oherwydd mae’n aml yn anodd nodi beth sy’n achosi’r broblem. Ond fel arfer bydd eich landlord yn gyfrifol os yw’r lleithder yn ganlyniad i:
- pibellau sy’n gollwng
- diffyg strwythurol (fel to sy’n gollwng)
- cwrs atal lleithder presennol nad yw’n gweithio mwyach (os nad oedd un i ddechrau, nid oes rhaid i’ch landlord roi un i mewn).
Yn aml, mae anwedd yn cael ei achosi gan ddiffyg awyru, diffyg inswleiddio, a/neu wresogi annigonol. Lle mae hyn yn wir, rhaid i’r landlord gymryd camau i unioni’r broblem, er enghraifft, trwy wella’r gwresogi neu’r awyru yn yr eiddo. Cofiwch serch hynny y gall anwedd hefyd gael ei achosi gan sychu dillad dan do neu beidio â defnyddio systemau gwresogi yn iawn. Os yw hyn yn wir, mae’n debyg nad yw eich landlord yn gyfrifol.
Efallai y byddwch yn gallu gofyn i adran iechyd amgylcheddol y cyngor archwilio’ch cartref os nad yw’ch landlord yn datrys y broblem lleithder. Gallant archwilio’r eiddo a chymryd camau yn erbyn y landlord os ydynt yn credu bod lleithder a/neu dwf llwydni yn achosi perygl. Fodd bynnag, os mai’r cyngor yw eich landlord, yna ni fydd iechyd yr amgylchedd yn gallu cymryd camau gorfodi.
Os ydych chi’n cael problemau i gael eich landlord i wneud atgyweiriadau, neu wneud eich cartref yn addas i fyw ynddo, dylech ddefnyddio eu gweithdrefn gwyno. Os na fyddant yn datrys eich cwyn, gallwch gwyno i Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru.
Beth am fy offer a’m gosodiadau fy hun?
Dim ond cynnal a chadw unrhyw offer a gosodiadau trydanol sydd wedi’u cyflenwi gyda’r eiddo sy’n gyfrifol am eich landlord.
Nid ydynt yn gyfrifol am atgyweirio unrhyw offer neu osodiadau sy’n eiddo i chi neu yr ydych wedi’u gosod. Er enghraifft, os ydych chi wedi prynu peiriant golchi llestri neu sychwr dillad a’i osod, byddwch chi’n gyfrifol am ei gynnal a’i gadw.
Beth am ardaloedd cymunedol?
Mae eich landlord yn gyfrifol am atgyweiriadau i ardaloedd sy’n cael eu rhannu â phobl eraill, fel coridorau, grisiau, neu lifftiau.
Beth am erddi?
Dylai eich contract meddiannaeth ddweud pwy sydd â chyfrifoldeb am gynnal a chadw eich gardd. Yn aml, eich cyfrifoldeb chi fel deiliad y contract yw hi, er nad yw hyn yn golygu y bydd yn rhaid i chi wella’r ardd os yw mewn llanast pan fyddwch chi’n symud i mewn.
Os yw’r ardd yn cael ei rhannu gyda phreswylwyr eraill, efallai y byddwch chi i gyd yn rhannu cyfrifoldeb am y gwaith cynnal a chadw, oni bai bod un preswylydd wedi cytuno i’w gymryd. Fodd bynnag, os nad yw’r ardd yn cael ei chrybwyll o gwbl, mae’n bosibl nad oes gennych chi na’ch landlord gyfrifoldeb.
Beth am addurno a gwaith arall?
Fel arfer, deiliaid contractau sy’n gyfrifol am yr addurniadau mewnol oni bai bod angen gwaith oherwydd lleithder neu ddiffyg atgyweirio sy’n gyfrifoldeb y landlord. Dylech wirio telerau atodol ac ychwanegol eich contract meddiannaeth i weld a oes angen caniatâd y landlord arnoch i ailaddurno. Gall deiliaid contractau mewn cartrefi landlordiaid cymunedol fel arfer ailaddurno heb fod angen caniatâd. Fodd bynnag, os ydych chi am wneud gwaith mawr neu newidiadau yn eich cartref neu adeiladau eraill (e.e. sied neu garej) mae’n debyg y bydd angen caniatâd ysgrifenedig gan eich landlord arnoch.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Tachwedd 5, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.