- Dylai eich landlord atgyweirio unrhyw ddifrod a achosir gan gontractwyr y mae wedi’u trefnu
- Os na allwch ddefnyddio’ch cartref cyfan, dylai eich landlord ad-dalu rhywfaint o’r rhent i chi
Aflonyddwch yn ystod atgyweiriadau a gwaith gwael
Os yw’ch landlord yn trefnu atgyweiriadau, nhw sy’n gyfrifol am waith yr adeiladwyr. Mae’r dudalen hon yn egluro beth allwch chi ei wneud os nad yw’r gwaith yn cael ei wneud yn iawn, neu os yw’n achosi aflonyddwch mawr.
Yn yr un modd â phob atgyweiriad, os ydych yn feddiannydd gyda diogelwch sylfaenol neu’n feddiannydd eithriedig, meddyliwch yn ofalus am sut yr ydych yn codi’r mater gyda’ch landlord oherwydd gallwch gael eich troi allan yn hawdd. Dylai deiliaid contract safonol hefyd ystyried hyn, er bod ganddynt fwy o amddiffyniad rhag troi allan er mwyn dial.
Gwaith gwael
Os caiff yr atgyweiriadau eu gwneud yn wael efallai y bydd rhywbeth y gallwch ei wneud yn ei gylch, yn dibynnu ar sut y trefnwyd yr atgyweiriadau.
Os bydd adran iechyd yr amgylchedd neu’r llys yn gorchymyn eich landlord i wneud y gwaith ac nad yw’n cyrraedd y safon, gallwch fynd yn ôl at y cyngor neu’r llys a gofyn iddynt orfodi eich landlord i wneud y gwaith yn iawn.
Os yw’ch landlord wedi gwneud y gwaith yn wirfoddol, efallai y bydd yn anoddach i chi wneud y gwaith i’r safon rydych chi ei eisiau. Fel arfer dim ond am wneud y gwaith atgyweirio y mae’r landlord yn gyfrifol amdano, nid am wella’r eiddo. Rhowch wybod am y problemau i’ch landlord eto, yna rhowch amser iddynt unioni pethau cyn mynd ymlaen i gymryd camau pellach.
Os yw’r atgyweiriadau wedi difrodi unrhyw rai o’ch eiddo personol neu wedi gwneud y llety’n beryglus, efallai y gallwch fynd â’ch landlord i’r llys am iawndal neu gael gorchymyn i wneud y gwaith. Mae’n debyg y bydd angen cymorth cynghorydd arnoch, gan fod y broses yn gymhleth. Os yw’r llety’n beryglus, cysylltwch ag adran iechyd yr amgylchedd eich cyngor lleol ar unwaith.
Oes rhaid i’r landlord ailaddurno?
Pan wneir gwaith atgyweirio, dylai unrhyw ddifrod i addurniadau mewnol gael ei ‘wneud yn iawn’. Gallai hyn gynnwys:
- atgyweirio gorchuddion plastr neu wal sydd wedi’u difrodi
- ail-baentio os oes angen
- amnewid eitemau sydd wedi’u difrodi fel carpedi.
Os yw’r gwaith yn welliant, nid oes rhaid i’ch landlord ‘gwneud iawn’ wedyn. Ond mae angen iddynt gael eich caniatâd cyn y gallant wneud unrhyw waith gwella, felly efallai y byddwch am fynnu hyn cyn i chi gytuno iddo.
Beth os yw atgyweiriadau yn aflonyddgar iawn?
Os yw atgyweiriadau i’ch cartref yn aflonyddgar iawn (ee os na ellir defnyddio rhai ystafelloedd) efallai y bydd gennych hawl i hawlio gostyngiad ar eich rhent. Gelwir hyn yn ostyngiad rhent. Gallwch hawlio’n ôl-weithredol, ar ôl i’r gwaith gael ei wneud.
Bydd y swm a gewch yn dibynnu ar faint o’r eiddo y gallwch ei ddefnyddio. Er enghraifft, os mai dim ond hanner yr eiddo y gallwch ei ddefnyddio tra bod y gwaith atgyweirio yn cael ei wneud, dylech gael gostyngiad o 50% yn eich rhent.
Os bydd eich landlord yn gwrthod gostwng eich rhent, cysylltwch â chanolfan gynghori leol. Peidiwch â rhoi’r gorau i dalu eich rhent neu gallech golli’ch cartref. Efallai y bydd angen mynd â’ch landlord i’r llys i hawlio iawndal.
A all gweithwyr ddefnyddio fy nhrydan a nwy?
Mae’n debyg y bydd yn rhaid i weithwyr y landlord ddefnyddio eich cyflenwad trydan, nwy a gwasanaethau eraill tra byddant yn gwneud y gwaith. Os ydych chi’n meddwl bod y defnydd yn ormodol, neu os yw’n parhau am amser hir, siaradwch â’ch landlord i weld a allwch chi drefnu iddo wneud cyfraniad tuag at eich biliau cyfleustodau.
A allaf gael fy ngorfodi i symud allan?
Os oes angen i’ch landlord wneud gwaith atgyweirio mawr i’r eiddo, efallai y bydd angen i chi symud allan. Ym mhob achos bron, nid oes rhaid i chi adael oni bai bod eich landlord yn gallu eich troi allan gan ddefnyddio’r weithdrefn gywir.
Os ydych yn hapus i symud allan ond eisiau symud yn ôl i mewn eto unwaith y bydd y gwaith wedi ei gwblhau, gwnewch yn siŵr eich bod yn cael y cytundeb hwn yn ysgrifenedig cyn i chi gytuno i fynd.
Cysylltwch â chanolfan gynghori leol os gofynnwyd i chi symud allan a ddim eisiau mynd. Gall cynghorydd wneud yn siŵr bod eich landlord yn dilyn y gweithdrefnau cyfreithiol cywir, a bod unrhyw hawliau sydd gennych yn cael eu diogelu.
Beth os bydd angen help arnaf i ddelio â’r landlord?
Os yw landlord yn eich bygwth efallai y bydd yn euog o aflonyddu, sy’n drosedd ddifrifol. Gallai enghreifftiau eraill o aflonyddu gynnwys:
- anfon adeiladwyr o gwmpas heb rybudd
- dileu neu gyfyngu ar fynediad i wasanaethau fel nwy, trydan neu ddŵr
- ymweld â’ch cartref yn rheolaidd heb rybudd, yn enwedig yn hwyr yn y nos
- mynd i mewn i’ch cartref heb eich caniatâd
- dechrau gwaith atgyweirio aflonyddgar a pheidio â’u gorffen
- eich atal rhag mynd i rannau o’ch cartref (ee y gegin neu’r ystafell ymolchi).
Os oes rhywbeth fel hyn yn digwydd, efallai y gall eich cyngor lleol eich helpu.
Os bydd eich landlord yn dechrau gweithredu i’ch troi allan, mynnwch help.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Medi 10, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
