Problemau gyda chymdogion

• Efallai y bydd adran iechyd yr amgylchedd y cyngor yn gallu helpu i ddelio â phroblemau sŵn.
• Os ydych yn cael eich aflonyddu yn eich cartref neu’n agos ato, efallai y gallwch gael cymorth i helpu i ddatrys y sefyllfa, neu help i gael eich ailgartrefu.

Os yw eich cymdogion yn swnllyd neu’n aflonyddu arnoch a’ch bod angen help neu’n ansicr o’ch hawliau, mae’r hyn a wnewch yn dibynnu pa mor ddrwg yw’r broblem. Efallai y byddai’n briodol ffonio’r heddlu, yn enwedig os ydych chi neu rywun arall yn cael eich bygwth. Fel arall, efallai y gall eich cyngor helpu.

Gallwch ddod o hyd i ragor o fanylion am adrodd am ymddygiad gwrthgymdeithasol ar wefan Llywodraeth y DU.

Materion sŵn

Mae rhywfaint o sŵn yn dderbyniol. Mae p’un a allwch chi wneud unrhyw beth am gymdogion swnllyd yn dibynnu ar y sefyllfa unigol. Cyn i chi allu gweithredu rhaid i’r sŵn fod mor uchel fel na allwch chi ddefnyddio’ch cartref yn y ffordd arferol. Gallai hyn fod yn wir os cewch eich deffro gan y sŵn neu os na allwch glywed eich teledu eich hun uwchben y sŵn.

Mae’r camau y gallwch eu cymryd yn dibynnu ar:

• y math o sŵn
• yr adeg o’r dydd neu’r nos mae’r sŵn yn digwydd
• pa mor aml mae’n digwydd
• pa mor hir y mae’n mynd ymlaen
• sut mae’n effeithio arnoch chi
• y math o adeilad (yn aml mae gan gartrefi hŷn lai o inswleiddiad sain).

Trafod gyda’ch cymydog

Y cam cyntaf wrth ddelio â sŵn yw trafod. Siaradwch â’r person sy’n achosi’r sŵn. Dylech esbonio sut mae’r sŵn yn effeithio arnoch chi. Ceisiwch ddod i gyfaddawd. Gwnewch hyn cyn gynted â phosibl cyn i’r broblem fynd yn rhy ddifrifol. Gall fod yn ddefnyddiol cynnwys trydydd person mewn trafodaeth gyda’ch cymydog. Efallai bod asiantaethau cyfryngu yn eich ardal a allai eich helpu i drafod.

Siarad â landlord eich cymdogion

Os yw’ch cymdogion yn rhentu ac nad yw siarad â nhw’n uniongyrchol yn gweithio, efallai y byddai’n werth siarad â’u landlord. Efallai eu bod yn torri telerau eu contract meddiannaeth trwy wneud y sŵn. Efallai y bydd eu landlord yn gallu delio â’r broblem neu eu rhybuddio y gallai parhau i wneud y sŵn eu gadael yn agored i gael eu troi allan.

Gweithredu gyda phobl eraill

Os yw pobl eraill yn cael eu heffeithio gan y problemau y mae eich cymdogion yn eu hachosi, efallai y byddwch yn gallu gweithredu gyda’ch gilydd. Efallai bod cymdeithas trigolion neu grŵp arall yn eich ardal a all eich helpu i wneud hyn.

Cadw cofnodion

Os bydd y broblem sŵn yn parhau cadwch nodiadau o:

• pa mor hir y mae’n para
• yr amser y digwyddodd
• pa mor uchel ydyw
• a oedd unrhyw un arall yn ei glywed
• yr achlysuron y buoch yn siarad â’ch cymdogion yn ei gylch
• yr effaith a gafodd arnoch chi.

Cysylltu â’r cyngor

Mae gan adran iechyd yr amgylchedd y cyngor y grym i ddelio â phroblemau sŵn. Gall swyddog iechyd yr amgylchedd ymweld â chi i fonitro’r sŵn.

Os yw’r broblem yn ddigon difrifol efallai y bydd y cyngor yn cymryd camau i atal eich cymdogion rhag gwneud sŵn. Er enghraifft, efallai y bydd y cyngor yn anfon hysbysiad ffurfiol yn gofyn i’r sŵn ddod i ben erbyn dyddiad penodol. Mewn achosion eithafol efallai y bydd y cyngor yn gallu mynd â’ch cymdogion i’r llys.

Aflonyddu

Gall aflonyddu gan gymdogion fod ar sawl ffurf. Gallai gynnwys gweiddi, cam-drin geiriol, bygythiadau neu drais. Gallai fod oherwydd:

• eich hil, rhyw neu rywioldeb
• anghydfod megis sŵn, parcio neu fynediad
• anghytundeb personol.

Gall cael eich aflonyddu gan eich cymdogion gael effaith ddifrifol iawn ar eich bywyd o ddydd i ddydd. Os yw aflonyddu yn eich gorfodi i symud allan, fe allech ddod yn ddigartref. Os bydd hyn yn digwydd, efallai y bydd gennych hawl i help gan y cyngor.

Cadw cofnodion

Dylech gadw cofnodion o bob digwyddiad rhag ofn y bydd eu hangen yn ddiweddarach. Gallai hyn gynnwys:

• dyddiadur o ddigwyddiadau
• ffotograffau
• copïau o lythyrau
• manylion tystion i ddigwyddiadau.

Cysylltu â’r heddlu

Dylech gysylltu â’r heddlu os ydych:

• dan fygythiad o drais
• yn profi aflonyddu hiliol neu
• os caiff eich eiddo ei ddifrodi.

Mae gan yr heddlu bwerau i gymryd camau yn erbyn pobl sy’n euog o aflonyddu. Hyd yn oed os na all yr heddlu helpu mae’n werth adrodd am ddigwyddiadau iddynt fel bod tystiolaeth rhag ofn y bydd ei hangen yn ddiweddarach.

Symud allan

Os bydd pob ymdrech i ddatrys y sefyllfa wedi methu efallai y byddwch am ddod o hyd i rywle arall i fyw. Mewn achosion o aflonyddu difrifol ar gymdogion, efallai y gallwch ddweud na allwch fyw yn eich cartref mwyach oherwydd ei bod yn afresymol gwneud hynny. Yn yr achos hwn, efallai y bydd yn rhaid i’r cyngor eich helpu dan gyfraith digartrefedd.

cyfryngu

Os ydych yn profi anghydfod gyda chymydog mae’n syniad da ceisio cyfryngu i ddatrys problemau cyn iddynt waethygu. Ni fydd cyfryngwr yn dweud wrthych beth i’w wneud, ac ni fydd yn gwneud dyfarniadau ynghylch pwy sydd â’r hawl. Yn hytrach, byddant yn eich helpu i siarad â’ch gilydd, yn y gobaith y gallwch ddod i gytundeb am bethau.

Mae gan lawer o landlordiaid cymunedol fynediad at wasanaethau cyfryngu ar gyfer eu deiliaid contract. Fel arall, mae rhai cyfreithwyr hefyd yn cynnig gwasanaethau cyfryngu, neu gallech chwilio ar y’ Directory of UK’ cyfryngwyr ar-lein.

Nid yw cyfryngu yn briodol os yw eich cymydog wedi ymddwyn mewn modd treisgar neu fygythiol tuag atoch. Os mai dyma’r achos dylech gysylltu â’r heddlu a chael cymorth cyn gynted â phosibl.