Mae mesurydd rhagdaliad neu fesurydd rhagdaledig yn eich galluogi i dalu am eich nwy a thrydan ymlaen llaw gan ddefnyddio allwedd neu gerdyn.
Sut i ddefnyddio mesurydd rhagdalu
Mae mesuryddion rhagdalu trydan fel arfer yn cael eu gosod y tu mewn i’r eiddo, gellir dod o hyd i fesuryddion nwy y tu mewn neu’r tu allan i’r eiddo.
Bydd gan fesurydd rhagdalu le i fewnosod allwedd neu gerdyn sy’n ychwanegu credyd at y mesurydd.
Gallwch ychwanegu at y Swyddfa Bost neu unrhyw siop neu garej leol sy’n dangos y logo Payzone neu PayPoint :
Dewch o hyd i leoliad eich pwynt atodol agosaf:
Os oes gennych chi fesurydd rhagdalu clyfar, efallai y gallwch chi ychwanegu arian ar-lein neu drwy ap.
Pan fyddwch chi’n symud i mewn
Bydd eich landlord neu’ch asiant gosod tai yn rhoi’r cerdyn neu’r allweddi atodol i chi pan fyddwch yn symud i mewn. Os na chewch un, ffoniwch eich cyflenwr.
Ffoniwch y cyflenwr ynni i roi gwybod iddo eich bod yn ddeiliad contract newydd (gall y cyflenwr ynni gyfeirio at ddeiliad contract fel ‘tenant’). Byddant yn diweddaru eu cofnodion ac yn sicrhau eich bod ar y gyfradd gywir.
Cysylltwch â’r cyflenwr ynni os oes dyled ar ôl ar y mesurydd gan ddeiliad contract blaenorol. Byddant yn rhoi allwedd newydd i chi ac yn cychwyn eich cyfrif newydd.
Os yw eich cyflenwr ynni yn ceisio eich gorfodi i dalu ymlaen llaw
Mewn rhai amgylchiadau efallai y bydd cyflenwyr ynni yn gallu cymryd camau i osod mesuryddion rhagdalu hyd yn oed os na fyddwch yn rhoi caniatâd. Er enghraifft, gallai hyn ddigwydd os oes gennych ddyled yn barod gyda nhw a’u bod am i chi ei thalu’n ôl. Yna gall y cyflenwr raglennu’r mesurydd i ddidynnu cyfran o’ch credyd pan fyddwch chi’n ychwanegu ato, i dalu’r ddyled.
Fodd bynnag, ni chaniateir i bob cyflenwr ynni osod mesuryddion rhagdalu heb eich caniatâd. Mae hyn oherwydd bod yn rhaid i gyflenwyr ddangos eu bod yn dilyn Cod Ymarfer Ofgem. Gallwch ddarganfod pa gyflenwyr all osod “mesuryddion rhagdalu anwirfoddol” yma.
Cod Ymarfer Ofgem
Mae rheolau y mae’n rhaid i’ch cyflenwr ynni eu dilyn os ydynt yn ystyried gwneud hyn.
Rhaid i gyflenwyr ynni beidio â gorfodi cartrefi â phobl agored i niwed i newid i fesuryddion rhagdalu. Mae hyn yn cynnwys:
- Aelwydydd sydd angen cyflenwad parhaus am resymau iechyd, gan gynnwys dibyniaeth ar offer meddygol neu gyfarpar pweredig neu gadw meddyginiaeth mewn oergell
- Aelwydydd lle mae’r holl breswylwyr yn 75 oed a hŷn (os nad oes cymorth arall yn y tŷ)
- Aelwydydd gyda phlant o dan 2 oed
- Aelwydydd â phreswylwyr â phroblemau iechyd difrifol gan gynnwys salwch terfynol (er enghraifft, broncitis cronig, emffysema, canser neu fethiant organau) neu’r rhai â dibyniaeth feddygol ar gartref cynnes (er enghraifft oherwydd salwch fel emffysema, broncitis cronig, clefyd cryman-gell)
- Lle nad oes unrhyw un yn y cartref sydd â’r gallu i ychwanegu at y mesurydd oherwydd anallu corfforol neu feddyliol
Cyn gosod mesurydd rhagdalu, rhaid i gyflenwyr ynni hefyd:
- Wneud o leiaf 10 ymgais i gysylltu â chi cyn gosod mesurydd rhagdalu
- Gynnal ‘ymweliad lles safle’ cyn gosod mesurydd rhagdalu
- Sicrhau fod cynrychiolwyr sy’n gosod mesuryddion rhagdalu’n anwirfoddol neu ymweliadau lles safle yn gwisgo camerâu sain neu gorff. Mae hyn yn helpu’r cyflenwr i wirio gwendidau yn y cartref.
Rhoi £30 o gredyd y metr wrth wneud gosodiad anwirfoddol. Mae hyn yn berthnasol i bob rhagdaliad a osodir a hefyd , yn achos cwsmeriaid mesurydd clyfar sy’n cael eu newid o bell.
Ailasesu’r achos unwaith y byddwch wedi ad-dalu’r ddyled. Rhaid i gyflenwyr gysylltu â chi i gynnig asesiad i weld a yw mesurydd rhagdalu yn parhau i fod yn ddull talu mwyaf addas a dewisol; os ydych yn dymuno symud oddi ar y mesurydd(ion) rhagdalu, rhaid i’ch cyflenwr gytuno (ar yr amod eich bod yn pasio unrhyw wiriadau credyd gofynnol)
Os credwch fod eich cyflenwr ynni yn ceisio eich gorfodi i dalu ymlaen llaw heb ddilyn y rheolau hyn, gallwch wneud cwyn iddynt. Gallwch ddod o hyd i wybodaeth am gwyno i’ch cyflenwr ynni drwy fynd i wefan Ofgem.
A allaf gael fy ngorfodi o hyd i gael mesurydd rhagdalu os nad wyf yn cael fy ystyried yn agored i niwed?
Os nad oes gennych reswm da a’ch bod yn gwrthod caniatáu i’r cyflenwr osod y mesurydd, efallai y gallant gael gwarant i ddod i mewn i’ch cartref a gosod mesurydd. Gallant godi hyd at £150 arnoch i wneud hyn, drwy ychwanegu hwn at eich dyled bresennol. Fodd bynnag, os ydych yn agored i niwed efallai na fydd yn rhaid i chi dalu hwn.
Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth am atal eich cyflenwr rhag eich gorfodi i gael mesurydd rhagdalu ar dudalennau cyngor defnyddwyr Cyngor ar Bopeth.
Allwedd neu gerdyn ynni coll
Cysylltwch â’ch cyflenwr am gerdyn newydd os byddwch chi’n colli’ch un chi. Maent yn actifadu allwedd neu gerdyn dros dro y gallwch ei godi o Bwynt Talu lleol, Parth Talu neu Swyddfa Bost.
Mae darparwyr ynni yn rhoi cerdyn neu allwedd newydd yn rhad ac am ddim. Gallant godi tâl os byddwch yn ei golli yr eildro.
Credyd brys
Mae credyd brys yn rhoi amser i chi ychwanegu at eich allwedd neu gerdyn. Mae naill ai’n cael ei gychwyn yn awtomatig neu mae’n rhaid i chi ei gychwyn â llaw pan fyddwch chi’n rhedeg allan o gredyd.
Mae swm y credyd brys yn amrywio rhwng cyflenwyr ond fel arfer mae’n para am ddiwrnod o leiaf, gan roi amser i chi ailwefru’ch allwedd.
Byddwch yn talu’r credyd brys oddi ar y tro nesaf y byddwch yn ychwanegu arian. Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth am beth i’w wneud os na allwch fforddio ychwanegu at eich mesurydd rhagdalu ar dudalennau cyngor defnyddwyr Cyngor ar Bopeth.
Cost cael mesurydd rhagdalu
Mae mesuryddion rhagdalu fel arfer yn ddrytach na mesuryddion credyd safonol. Darllenwch fwy am benderfynu a yw mesurydd rhagdalu yn iawn i chi ar dudalennau cyngor defnyddwyr Cyngor ar Bopeth.
Ni ddylech dalu i osod mesurydd rhagdalu. Os ydych yn cael hen fath o fesurydd rhagdalu a bod eich cyflenwr am godi tâl arnoch, dywedwch wrtho eich bod am newid i gyflenwr newydd a fydd yn ei wneud am ddim. Efallai y byddant yn cynnig ei osod am ddim. Os nad ydyn nhw, dylech chi fynd ymlaen a newid.
Gallai fod yn opsiwn gwell i newid i fesurydd clyfar, gan fod opsiwn rhagdalu ar gael fel arfer ar gyfer mesuryddion clyfar. Dysgwch fwy am osod mesurydd rhagdalu hen fath drwy fynd i dudalennau cyngor defnyddwyr Cyngor ar Bopeth.
Mae gennych hawl i newid cyflenwr os ydych wedi bod mewn dyled i’ch cyflenwr presennol am lai na 28 diwrnod. Chwiliwch o gwmpas am y bargeinion gorau. Tair o’r gwefannau cymharu prisiau mwyaf yw:
Mae Ofgem yn darparu rhestr o wefannau cymharu prisiau achrededig.
Dileu mesurydd rhagdalu
Mae angen i chi gael caniatâd y landlord i gael gwared ar fesurydd rhagdalu.
Mae’n bosibl y bydd yn rhaid i chi dalu am ailosod y mesurydd ar ddiwedd eich contract meddiannaeth, os yw’r landlord am i’r eiddo gael ei ddychwelyd yn y cyflwr y symudoch iddo.
Problemau talu biliau tanwydd
Os oes gennych chi broblemau gyda biliau tanwydd neu ddyled gallwch gael help cyfrinachol, wyneb yn wyneb am ddim gan gynghorwyr dyled arbenigol Shelter Cymru mewn sawl lleoliad yng Nghymru. Cliciwch yma i ddod o hyd i fanylion y cymorthfeydd cyngor ar ddyledion sydd agosaf atoch chi.
Gallwch hefyd gysylltu â’r Ymddiriedolaeth Arbed Ynni.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Medi 17, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
