1. Cais
Os ydych chi’n ddigartref neu mewn perygl o fod yn ddigartref o fewn 56 diwrnod, dylech wneud cais i’ch cyngor lleol. Dylai’r cyngor roi gwybodaeth a chyngor am ddim i chi ac os ydych chi’n gymwys i gael rhagor o gymorth, byddant yn cynnal asesiad.
2. Asesiad
Bydd y cyngor eisiau gweithio allan beth allwch chi ei wneud gyda’ch gilydd i ddatrys eich problem tai. Byddant yn gofyn llawer o gwestiynau i chi a dylent ofyn i chi am unrhyw anghenion tai neu gymorth sydd gennych. Gallent baratoi cynllun tai personol i chi, a fydd yn nodi’r camau y mae’n rhaid i’r ddau ohonoch eu cymryd tra byddwch chi’n gweithio gyda’ch gilydd.
3. Atal
Os ydych chi mewn perygl o ddod yn ddigartref yn y 56 diwrnod nesaf, dylai’r cyngor wneud yr hyn a allant i’ch atal rhag dod yn ddigartref. Dylent ystyried unrhyw gamau gweithredu a allai eich helpu – gall hyn gynnwys ceisio eich helpu i gadw’ch cartref presennol.
4. Llety Brys
Os ydych chi eisoes yn ddigartref ac mae’r cyngor yn credu y gallech fod mewn angen blaenoriaethol, mae gan y cyngor ddyletswydd i ddarparu llety brys i chi tra byddant yn penderfynu pa gymorth arall i’w roi i chi. Weithiau mae hyn yn hostel, lloches, neu wely a brecwast.
Angen Blaenoriaethol
Byddwch mewn angen blaenoriaethol os ydych chi neu un o’r bobl sydd wedi’u cynnwys yn eich cais yn dod o dan gategori penodol. Dysgwch fwy!
5. Cymorth i sicrhau
Os na all y cyngor eich atal rhag dod yn ddigartref, neu os ydych chi eisoes yn ddigartref, rhaid iddynt eich helpu i ddod o hyd i gartref addas. Mae’r cymorth hwn yn para am 56 diwrnod ac ar ôl hynny rhaid i’r cyngor wirio a ydych chi’n gymwys i dderbyn ‘Dyletswydd Terfynol i sicrhau’ i chi.
6. Dyletswydd terfynol i sicrhau
Os nad yw’r cyngor wedi gallu eich helpu i ddod o hyd i gartref mewn 56 diwrnod ac os ydych chi mewn angen blaenoriaethol ac nid yn ddigartref yn fwriadol, rhaid iddynt ddod o hyd i gartref addas i chi a’i gynnig. Os nad ydych chi mewn angen blaenoriaethol neu os yw’r cyngor wedi eich canfod yn ddigartref yn fwriadol, efallai na fydd yn rhaid iddynt eich helpu ymhellach. Ceisiwch gymorth os ydych chi yn y sefyllfa hon. Efallai y bydd cynghorydd yn gallu eich helpu i herio penderfyniad y cyngor.
Digartref yn fwriadol
Efallai y bydd y cyngor yn penderfynu eich bod chi’n ddigartref yn fwriadol os yw’n canfod mai eich bai chi eich hun oedd dod yn ddigartref. Mae rhai amgylchiadau lle mae’n rhaid iddynt barhau i gynnig cartref i chi hyd yn oed os ydych chi’n ddigartref yn fwriadol. Dysgwch fwy!
7. Hawl i Adolygiad
Os nad ydych chi’n cytuno â’r penderfyniadau a wnaed gan y cyngor ar unrhyw gam o’r broses, gallwch ofyn am adolygiad. Gallwch ofyn am adolygiad dros y ffôn, yn bersonol neu’n ysgrifenedig ond rhaid ei wneud o fewn 21 diwrnod i chi dderbyn eu penderfyniad. Mae gennych hefyd yr hawl i ofyn am wrandawiad adolygu lle gallwch esbonio’n bersonol pam eich bod chi’n credu bod penderfyniad y cyngor yn anghywir.
