Skip to main content

Troi allan meddianwyr â diogelwch sylfaenol

  • Mae gan feddianwyr â diogelwch sylfaenol ddiogelwch cyfyngedig iawn rhag troi allan
  • Os ydych chi’n feddiannwr â diogelwch sylfaenol, gall eich landlord eich troi allan heb orfod rhoi rheswm
  • Dim ond gyda gorchymyn llys y gallwch chi gael eich troi allan

Dim ond mewn rhai amgylchiadau y gellir troi allan y rhan fwyaf o feddianwyr. Rhaid i’ch landlord ddilyn y weithdrefn gywir. Mae’r adran hon yn egluro pryd mae gan landlordiaid yr hawl i droi allan meddianwyr â diogelwch sylfaenol a’r gweithdrefnau y mae’n rhaid eu dilyn.

Ai meddiannwr â diogelwch sylfaenol ydw i?

Gallech fod yn feddiannwr â diogelwch sylfaenol os:

  • rydych chi’n talu rhent isel iawn neu rent uchel iawn.
  • rydych chi’n warcheidwad eiddo

Nid yw hon yn rhestr gyflawn o sefyllfaoedd lle gallech fod yn feddiannwr â diogelwch sylfaenol. Gall fod yn anodd gweithio allan a ydych chi’n feddiannwr â diogelwch sylfaenol, felly ceisiwch gymorth os ydych chi’n ansicr.

Y 3 cham i droi allan

I droi allan meddiannwr â diogelwch sylfaenol yn gyfreithlon, rhaid i’ch landlord ddilyn 3 cham. Dysgwch fwy am bob cam isod.

Nid oes rhaid i landlord brofi unrhyw reswm (neu ‘sail’) i gael gorchymyn meddiant yn erbyn meddiannydd â diogelwch sylfaenol.

Cam 1: Hysbysiad

Y cam cyntaf y mae’n rhaid i’ch landlord ei gymryd fel arfer yw ysgrifennu atoch i ofyn i chi adael. Mae gan y rhan fwyaf o feddianwyr hawl i hysbysiad ysgrifenedig ond os ydych chi’n feddiannwr tymor penodol gall eich landlord wneud cais i’r llys am orchymyn meddiant ar ôl diwedd y tymor penodol. Nid oes angen i’r landlord roi hysbysiad i chi. Os yw’ch landlord eisiau eich troi allan cyn diwedd y tymor penodol, bydd eich hawliau’n dibynnu ar union delerau eich contract.

Os ydych chi’n feddiannwr cyfnodol, rhaid i’ch landlord roi hysbysiad ysgrifenedig i chi cyn y gellir eich troi allan. Nid oes rhaid iddynt roi rheswm. Rhaid i’r hysbysiad:

  • ddod i ben ar y diwrnod, neu’r diwrnod yn union cyn, y mae eich rhent yn ddyledus
  • fod am gyfnod penodol o amser yn dibynnu ar ba mor aml rydych chi’n talu eich rhent a
  • chydymffurfio ag unrhyw delerau eraill yn eich cytundeb tenantiaeth ynghylch rhoi hysbysiad.

Os ydych chi’n talu rhent yn wythnosol, rhaid i’r hysbysiad fod o leiaf bedair wythnos. Os ydych chi’n talu rhent yn fisol, rhaid i’r rhybudd fod o leiaf un mis. Fel arall, rhaid i’r rhybudd fod yr un faint o amser y cytunwyd arno yn eich cytundeb tenantiaeth (os oes gennych chi un) neu’r cyfnod rhwng taliadau rhent, pa un bynnag sydd hiraf.

Cam 2: Achos llys

Unwaith y bydd yr hysbysiad yn dod i ben, gall eich landlord wneud cais i’r llys am orchymyn meddiant. Os yw’r hysbysiad a roddwyd i chi yn ddilys, nid oes gan y llys ddewis ond gwneud gorchymyn meddiant. Fel arfer, bydd yn gorchymyn bod yn rhaid i chi adael o fewn 14 diwrnod. Dim ond os ydych chi’n dioddef caledi mawr y mae’n bosibl gohirio’r gorchymyn meddiant (am uchafswm o chwe wythnos). Rhaid i landlordiaid dalu costau llys er mwyn troi tenantiaid allan. Os oes rhaid i’ch landlord eich mynd â chi i’r llys i’ch gorfodi i adael, mae’n debygol y bydd yn rhaid i chi dalu costau llys eich landlord. Mae’r rhan fwyaf o denantiaid yn gadael cyn i’r hysbysiad ddod i ben os gallant. Cliciwch yma am gyngor ar yr hyn i’w ddisgwyl yn y llys.

Cam 3: beili

Os nad ydych wedi gadael erbyn y dyddiad y mae’r llys yn dweud bod yn rhaid i chi ei wneud, gall eich landlord drefnu i feili eich troi allan.

Byddwch yn derbyn llythyr gan y llys yn dweud pryd y bydd y beiliaid yn cyrraedd. Gall beiliaid eich symud chi a’ch eiddo o’r eiddo yn gorfforol ond ni ddylent ddefnyddio trais na grym afresymol wrth wneud hynny. Ni chaniateir i neb heblaw beili sy’n gweithredu ar ran y llys sirol eich symud chi o’r llety yn gorfforol. Os bydd unrhyw un arall yn ceisio gwneud hyn, mae’n debyg eu bod yn euog o droi allan yn anghyfreithlon, sy’n drosedd ddifrifol. Ceisiwch gymorth i gael cyngor os bydd hyn yn digwydd i chi.

Did you find this helpful?

 Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Hydref 19, 2026 

Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.