Ymgyrchoedd

DIGARTREFEDD

Mae digartrefedd a’r risg o fod yn ddigartref yn brofiad trawmatig na ddylai neb orfod mynd drwyddo. Ond bob blwyddyn, mae miloedd o bobl yn estyn allan at Shelter Cymru oherwydd dyma’r realiti maen nhw’n ei wynebu.

Mae digartrefedd hefyd yn dod mewn sawl ffurf, fel digartrefedd ar y stryd, syrffio soffas, a llety dros dro.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cymryd camau yn briodol yn ystod y blynyddoedd diwethaf i newid pethau ac i sicrhau bod mwy o bobl sydd angen cymorth yn gallu cael mynediad ato. Mae hyn yn cynnwys sicrhau bod unrhyw un a fyddai’n byw ar y stryd yn cael cynnig llety dros dro yn lle hynny.

Mae llety dros dro yn darparu to i aelwydydd digartref ond mae ymhell o fod yn gartref. Mae Shelter Cymru wedi siarad â theuluoedd sy’n gaeth yn byw mewn gwestai, carafanau, a fflatiau cyfyng – mae rhai ohonynt wedi bod yn byw mewn llety dros dro am hyd at ddwy flynedd. Dro ar ôl tro mae rhieni’n poeni am iechyd a lles eu plant a sut y bydd y profiad hwn o ddigartrefedd yn effeithio arnynt am weddill eu hoes.

Ystadegau allweddol
143 o bobl yn cysgu ar y stryd yng Nghymru heddiw.
Mwy na 10,500 o bobl wedi’u dal mewn llety dros dro.
Dros £95 miliwn wedi’i wario ar lety dros dro yng Nghymru y llynedd.

Darllen mwy

RHENTU’N BREIFAT

Dros y 25 mlynedd diwethaf mae nifer y bobl sy’n rhentu’n breifat yng Nghymru wedi ffrwydro, a dyma bellach yr ail fath mwyaf cyffredin o gartref i berson fyw ynddo.

Mae rhentu preifat hefyd yn rhan fawr o waith cynghori Shelter Cymru, gyda bron i hanner yr achosion rydyn ni’n dod ar eu traws yn uniongyrchol gysylltiedig â phroblemau gyda rhentu preifat. Mae’r problemau hyn yn rheolaidd yn cynnwys troi allan, lleithder a diffyg atgyweirio, a diffyg fforddiadwyedd.

Yn y pen draw, nid ydym yn credu bod y sector rhentu preifat yn addas at y diben ar hyn o bryd, ac mae angen newidiadau i sicrhau bod y bobl sy’n dibynnu arno yn gwybod y bydd yn darparu cartrefi diogel a fforddiadwy iddynt.

Ystadegau allweddol
Mae 17% o aelwydydd yng Nghymru yn rhentwyr preifat.
Mae rhenti wedi codi mwy na 30% yn ystod y pum mlynedd diwethaf.
Colli tenantiaeth rhent yw’r rheswm mwyaf cyffredin pam mae aelwyd yn dod yn ddigartref.

Darllen mwy

CARTREFI CYMDEITHASOL

Rhaid i unrhyw ateb i’r argyfwng tai yng Nghymru gynnwys cynnydd sylweddol yn nifer y cartrefi cymdeithasol sydd ar gael.

Mae cartrefi cymdeithasol yn fforddiadwy yn ôl eu dyluniad, gyda rhenti’n gysylltiedig ag incwm lleol nid marchnadoedd tai sydd allan o reolaeth. Ond ers degawdau rydym wedi methu ag adeiladu digon o’r rhain, ac ar hyn o bryd mae 1 o bob 14 aelwyd yng Nghymru eisoes ar restr aros am gartref cymdeithasol.

Mae Llywodraeth Cymru wedi gwneud cynnydd ar y mater hwn, ond nid yw’n ddigon. Ni allwn ofyn i bobl aros cenhedlaeth i gael y cartref sydd ei angen arnynt heddiw.

Ystadegau allweddol
1 o bob 14 aelwyd yng Nghymru yn aros am gartref cymdeithasol.
170,000 o bobl yn aros am gartref cymdeithasol.
Bydd yn cymryd 35 mlynedd i adeiladu’r cartrefi sydd eu hangen arnom ar y cyfraddau presennol.

Darllen mwy

HAWL I DAI DIGONOL

Ar hyn o bryd, nid yw cartref digonol yn hawl gyfreithiol yn unman yn y DU.

Ein cartrefi yw sylfeini ein bywydau. Mae angen sylfeini cryf ar bob un ohonom i’n helpu i adeiladu bywydau hapus, iach a boddhaus.

Mae’r hawl hon eisoes yn bodoli mewn cyfraith ryngwladol, o dan Erthygl 11 o Gyfamod Rhyngwladol y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol, ac mae rhai gwledydd eisoes wedi rhoi’r hawl i dai digonol yn eu cyfreithiau eu hunain.

Byddai hawl i dai digonol yn sicrhau bod unrhyw lywodraeth yn cynllunio ar gyfer y tu hwnt i dymor nesaf y Senedd ac yn paratoi’r ffordd ar gyfer atebion hirdymor, cynaliadwy i’r argyfwng tai.

Mae Shelter Cymru yn credu’n gryf y byddai hawl gyfreithiol i dai digonol yn sbarduno’r newidiadau y mae angen i ni eu gweld yn ein system dai fel y gallwn adeiladu dyfodol gwell i’r genhedlaeth hon a chenedlaethau’r dyfodol.

Ystadegau Allwedol
Roedd 77% o bobl yng Nghymru yn cefnogi hawl gyfreithiol i dai mewn ymchwil a gynhaliwyd yn 2020.
Am bob £1 a fyddai’n cael ei gwario i wireddu hawl i dai digonol, byddai Cymru’n gweld £2.30 mewn budd..

Darllen mwy