Gall cael cymorth a chyngor yn gynnar eich atal rhag mynd yn ddigartref yn aml. Mae’r adran hon yn rhoi awgrymiadau ynghylch pa asiantaethau y gallwch fynd atynt am gymorth a chyngor, beth maen nhw’n ei wneud a sut i gysylltu â nhw.
Mae gan gynghorwyr tai wybodaeth am ystod eang o faterion tai. Gallant fynd trwy eich opsiynau tai gyda chi i weld pa un yw’r ateb gorau gan ystyried eich amgylchiadau personol a’ch sefyllfa dai. Os oes angen cyngor cyfreithiol arnoch neu rywun i’ch cynrychioli, gall rhai o’r sefydliadau canlynol ei ddarparu am ddim neu am gost is.
Shelter Cymru Live
Cysylltwch â Shelter Cymru am gyngor tai arbenigol:
- Ewch i feddygfa gyngor Shelter Cymru leol (gweler isod),
- Ffoniwch linell gymorth arbenigol Shelter Cymru. Os yw’n briodol, efallai y gofynnir i chi wneud apwyntiad yn eich meddygfa gyngor Shelter Cymru leol os oes angen rhagor o gymorth arnoch,
- Os nad yw eich sefyllfa’n frys a hoffech gael cyngor gan un o’n cynghorwyr tai gallwch sgwrsio ar-lein gan ddefnyddio ein gwasanaeth sgwrsio gwe.
Cymorthfeydd cyngor Shelter Cymru
Mae Shelter Cymru yn cynnal cymorthfeydd cyngor mewn lleoliadau cymunedol ledled Cymru. Cliciwch ar gyngor yn agos atoch i ddod o hyd i fanylion eich meddygfa agosaf.
Mae gan bob meddygfa gynghorwyr sydd â gwybodaeth am gyfraith tai a materion tai.
Gallant:
- Dweud wrthych beth yw eich hawliau
- Egluro eich opsiynau a’ch helpu i weithredu
- Gweithio gyda chi i drafod gyda’ch cyngor, landlord neu fenthyciwr
Mae gan gynghorwyr wybodaeth leol am sut mae cynghorau yn eu hardal yn gweithredu. Mae ganddynt wybodaeth am yr opsiynau tai sydd ar gael yn lleol. Gallant gynnig cynrychiolaeth gyfreithiol i rai cleientiaid a gallant gyfeirio’ch achos at dîm cyfreithiol o gyfreithwyr Shelter Cymru os yw’n briodol.
Canolfannau cyfraith
Mae canolfannau cyfraith yn darparu gwasanaethau cyngor cyfreithiol annibynnol. Maent yn tueddu i gwmpasu nifer o feysydd cyngor, gan gynnwys tai a budd-daliadau. Maent yn darparu cyngor a chynrychiolaeth gyfreithiol am ddim. Gan eu bod yn cyflogi cyfreithwyr gallant gymryd camau gweithredu ar bob lefel o’r llys.
Cyngor i Ddinasyddion
Mae Cyngor i Ddinasyddion yn cynnig cyngor cyfrinachol, diduedd ac annibynnol am ddim ar nifer o faterion, gan gynnwys tai a budd-daliadau. Ewch i wefan Cyngor i Ddinasyddion am ragor o wybodaeth.
Adrannau tai cynghorau
Rhaid i bob cyngor yng Nghymru weithredu gwasanaeth sy’n darparu cyngor a gwybodaeth i bobl sydd angen tai. Rhaid i’r gwasanaeth fod yn rhad ac am ddim a dylai gynnwys cyngor am ddigartrefedd a sut i’w atal. Bydd y math o wasanaeth yn amrywio. Gall rhai cynghorau roi’r cyngor eu hunain, gall eraill ofyn i asiantaeth arall ei wneud ar eu rhan. Cysylltwch ag adran tai neu ddigartrefedd eich cyngor lleol am ragor o wybodaeth.
Mae llawer o gynghorau hefyd yn cyflogi swyddogion cysylltiadau tenantiaeth i helpu unrhyw denantiaid sy’n profi aflonyddu gan, neu sy’n cael eu bygwth â throi allan anghyfreithlon gan eu landlord.
Os ydych chi’n cael problemau i gael eich landlord i wneud atgyweiriadau neu os oes gennych chi gymydog swnllyd, mae gan adran iechyd amgylcheddol y cyngor y pŵer i gymryd camau cyfreithiol ar eich rhan.
Gwasanaethau cymdeithasol
Mae gan y gwasanaethau cymdeithasol ddyletswyddau i asesu ac, os yw’n briodol, darparu gofal a chymorth i bobl mewn angen, o unrhyw oedran.
Mae hyn yn cynnwys:
- Pobl sydd angen cymorth oherwydd anabledd, afiechyd neu henaint
- Pobl dan 18 oed mewn angen
- Pobl mewn angen sy’n gofalu am rywun sy’n anabl, yn sâl neu’n oedrannus.
- Am ragor o fanylion am ba gymorth y gall y gwasanaethau cymdeithasol ei ddarparu cliciwch yma.
Cyfreithwyr ac asiantaethau cynghori eraill
Mae gan rai cyfreithwyr ac asiantaethau cynghori gontractau gyda’r Asiantaeth Cymorth Cyfreithiol i ddarparu cyngor tai o dan y cynllun cymorth cyfreithiol. Mae cymorth cyfreithiol yn helpu gyda chost cyngor cyfreithiol a chynrychiolaeth yn y llys.
Mae a ydych chi’n cael cymorth cyfreithiol yn dibynnu ar eich sefyllfa ariannol a’r math o achos.
I ddod o hyd i gyfreithwyr a all roi cyngor o dan y cynllun cymorth cyfreithiol:
- Cysylltwch â llinell gymorth Cyngor Cyfreithiol Sifil ar 0345 345 4 345. Mae’r llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener 9am i 8pm a dydd Sadwrn 9am i 12.30pm. Mae galwadau’n costio 4c y funud o linell dir BT (mwy o ffôn symudol)
- Tecstiwch ‘legalaid’ a’ch enw i 80010. Bydd cynghorydd yn eich ffonio’n ôl o fewn 24 awr
- Defnyddiwch wasanaeth galw’n ôl Cyngor Cyfreithiol Sifil i ofyn i gynghorydd eich ffonio’n ôl
- Ewch i Gov.UK i chwilio am gynghorydd cyfreithiol lleol.
Tudalennau eraill a allai helpu:
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Hydref 13, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
