Mae rhai pobl yn gweld byw ar gwch preswyl fel opsiwn mwy fforddiadwy na byw mewn tŷ traddodiadol, mae eraill yn ei weld fel ffordd o fyw. Mae’r dudalen hon yn ystyried rhai o’r materion i’w hystyried, ac yn darparu dolenni defnyddiol os oes angen rhagor o wybodaeth arnoch.
Prynu cwch preswyl
Os ydych yn prynu cwch preswyl, mae rhai pethau y dylech eu hystyried:
Cyllid
Ni fyddwch yn gallu cael morgais i brynu cwch preswyl gan fanc stryd fawr neu gymdeithas adeiladu. Os na allwch brynu’n llwyr, bydd yn rhaid i chi fynd at arbenigwr cyllid morwrol a fydd yn codi cyfraddau llog uwch ac yn annhebygol o roi benthyg mwy nag 80 y cant o’r pris prynu i chi.
Mae’n annhebygol y byddwch yn gallu benthyca unrhyw arian ar gwch morwrol oni bai y gellir sicrhau’r benthyciad ar gartref yr ydych eisoes yn berchen arno. Mae benthycwyr yn poeni y byddwch chi’n prynu cwch, yn gadael y wlad, ac yn peidio â’u talu’n ôl.
Gwyliwch y prynwr
Nid yw cychod preswyl yn dod gyda gweithredoedd teitl yn yr un ffordd ag y mae tai yn ei wneud. Os ydych chi’n bwriadu prynu cwch preswyl, gwnewch yn siŵr bod y gwerthwr mewn gwirionedd yn berchen ar y cwch a bod ganddo hawl gyfreithiol i’w werthu. Os na wnewch chi, fe allech chi golli’ch holl arian a’ch cwch preswyl.
Arolwg
Fe ddylech chi gael arolwg gan rywun sy’n arbenigwr mewn cychod preswyl, oni bai eich bod chi’n gwybod llawer am y pwnc. Nid ydych chi eisiau prynu cwch preswyl dim ond i ddarganfod yn ddiweddarach eich bod yn suddo.
Hanfodion
Nid yw cychod preswyl bob amser yn dod gyda dŵr rhedeg, trydan, nwy, gwres canolog, pwyntiau ffôn, cyfeiriad, neu gasgliad sbwriel. Dylech ystyried sut y byddwch yn cael mynediad at wasanaethau sy’n hanfodol i chi. Bydd gwresogi yn arbennig o bwysig, oherwydd gall bywyd ar y dŵr fod yn oer iawn.
Ble byddaf yn rhoi fy nghwch preswyl?
Os ydych yn bwriadu byw ar eich cwch preswyl, bydd angen i chi ddod o hyd i angorfa breswyl. Gallwch rentu angorfa breswyl gan Ddyfrffyrdd Prydain, y cyngor lleol, neu landlord preifat. Mae’n debyg y bydd angen i chi lofnodi cytundeb rhentu gyda’ch landlord, gan roi hawliau a chyfrifoldebau penodol i chi. Gwnewch yn siŵr eich bod yn darllen y cytundeb yn ofalus yn gyntaf.
Mae angorfeydd mordeithio ar gyfer pobl sy’n mordeithio ar y dyfrffyrdd yn unig. Nid ydynt wedi’u bwriadu i bobl angori cychod preswyl yn barhaol.
Os na allwch ddod o hyd i angorfa breswyl ar gyfer eich cwch preswyl, gallwch wneud cais i’r cyngor fel person digartref.
A allaf rentu cwch preswyl?
Os ydych yn rhentu cwch preswyl, gwnewch yn siŵr ei fod yn cael ei rentu i chi gydag angorfa breswyl. Nid yw’r rhan fwyaf o angorfeydd preswyl yn caniatáu i gychod preswyl gael eu rhentu, felly gwnewch yn siŵr bod gan eich landlord ganiatâd i chi aros yno.
Oes rhaid i mi dalu treth cyngor?
Os ydych yn byw ar gwch preswyl gydag angorfa breswyl, bydd yn rhaid i chi dalu treth cyngor.
A allaf hawlio Budd-dal Tai?
Gallwch, gallwch hawlio Budd-dal Tai i helpu i dalu:
- rhent am eich cwch preswyl
- rhent am eich angorfa
- eich trwydded cwch.
Dolenni defnyddiol
Dysgwch fwy am fyw ar fwrdd cwch preswyl ar wefannau Canal Junction neu The Canal River Trust.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Hydref 22, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
