Os yw’r llys wedi gorchymyn i chi adael eich cartref, ac nad ydych wedi siarad â chynghorydd eto, ceisiwch gymorth ar unwaith. Cysylltwch â chyfreithiwr, Swyddfa Cyngor ar Bopeth neu gynghorydd Shelter Cymru a all eich helpu i weithio allan eich opsiynau. Efallai nad yw’n rhy hwyr i ohirio’r troi allan neu, mewn rhai amgylchiadau, i’w atal yn gyfan gwbl. Efallai y bydd cynghorydd yn gallu eich helpu i fynd â’ch achos yn ôl i’r llys, neu os na ellir atal y troi allan, i’ch helpu i ddod o hyd i lety arall.
Os yw’r llys yn gorchymyn adfeddiannu, bydd yn gosod dyddiad erbyn pryd y mae’n rhaid i chi symud allan. Os na fyddwch yn gadael erbyn y dyddiad hwnnw, gall eich benthyciwr neu rydd-ddeiliad ofyn i’r beiliaid eich troi allan. Hyd yn oed ar y cam hwn, efallai y bydd modd atal y troi allan rhag mynd rhagddo, felly mae bob amser yn werth cael cymorth i weld a oes unrhyw gamau y gallwch eu cymryd i geisio cadw’ch cartref.
Pryd fydd y beiliaid yn dod?
Bydd y beiliaid yn dod i’ch cartref ac yn gadael ffurflen yn eich hysbysu o ddyddiad ac amser y troi allan. Gallant ofyn a oes angen gwneud unrhyw drefniadau arbennig oherwydd eich amgylchiadau personol, er enghraifft os oes angen help arnoch oherwydd bod gennych blant, eich bod yn oedrannus neu’n anabl. Os nad ydynt yn gofyn am hyn ond eich bod yn meddwl y bydd ei angen arnoch, ceisiwch help neu cysylltwch â swyddfa’r beiliaid yn y llys.
Mae faint o rybudd a gewch yn dibynnu ar swyddfa eich beiliaid lleol, ond dylech gael o leiaf ychydig ddyddiau o rybudd. Nid oes unrhyw reolau ynghylch pa amser yn ystod y dydd y gallant ddod, ond fel arfer bydd o fewn oriau gwaith arferol.
A allaf atal neu ohirio’r troi allan?
Efallai nad yw’n rhy hwyr i achub eich cartref. Yn dibynnu ar eich amgylchiadau, efallai y byddwch yn gallu atal neu ohirio’r beiliaid rhag dod i’ch troi allan. Fodd bynnag, mae’n rhaid i chi wneud cais i’r llys i wneud hyn, ac mae angen i chi weithredu’n gyflym.
Mae’n rhaid i chi lenwi ffurflen i ofyn am wrandawiad llys, gan egluro eich amgylchiadau a’r rheswm pam rydych chi eisiau i ymweliad y beiliaid gael ei atal neu ei ohirio. Bydd y llys yn trefnu’r gwrandawiad, a allai hyd yn oed gael ei bennu ar gyfer dyddiad y troi allan ei hun.
Os nad yw’r troi allan wedi digwydd eto, ceisiwch gymorth ar unwaith!
Beth sy’n digwydd os byddaf yn gwneud cais i atal neu ohirio’r beiliaid?
Pan fyddwch chi’n llenwi’r ffurflen ar gyfer y gwrandawiad llys, byddwch chi’n cael dyddiad ac amser ar gyfer cynnal gwrandawiad. Os ydych chi eisiau i gynrychiolydd fynychu’r gwrandawiad llys gyda chi i’ch helpu i egluro’ch sefyllfa i’r llys, ceisiwch gymorth gan Shelter Cymru neu gyfreithiwr cyn gynted â phosibl. Rhaid i chi fynychu’r gwrandawiad fel y gall y llys wrando ar pam rydych chi’n meddwl y dylid atal neu ohirio’r troi allan.
Yn y gwrandawiad, gall y barnwr gytuno i atal neu ohirio’r troi allan os:
- rydych chi’n sâl neu os oes gennych chi blant ifanc, ac mae angen mwy o amser arnoch i ddod o hyd i rywle arall i fyw
- mae’ch amgylchiadau wedi newid (fel os oes gennych chi swydd newydd) ac mae’n debyg y byddwch chi’n gallu talu’r hyn rydych chi’n ei ddyledus os cewch chi fwy o amser
- mae rheswm da pam nad ydych chi wedi gwneud unrhyw beth i atal y troi allan yn gynharach (fel os ydych chi wedi bod i ffwrdd ac nad oeddech chi’n ymwybodol o’r sefyllfa a’r achos llys)
- cafodd eich benthyciwr neu rydd-ddeiliad y gorchymyn meddiant trwy dwyll neu ni ddilynodd y weithdrefn gywir.
Mewn sefyllfaoedd prin iawn, gall y llys gytuno i adael i chi aros yn yr eiddo nes bod eich benthyciwr yn ei werthu. Dim ond os nad oes angen yr eiddo ar eich benthyciwr (neu rydd-ddeiliad) tan ar ôl y dyddiad cwblhau ac rydych chi’n barod i gydweithredu pan fydd y gwerthiant yn mynd rhagddo y mae hyn yn debygol o ddigwydd.
Os bydd y barnwr yn penderfynu atal neu ohirio ymweliad y beiliaid, dylech gysylltu â swyddfa’r beiliaid yn y llys i wneud yn siŵr eu bod yn ymwybodol bod y troi allan wedi’i atal neu ei ohirio. Os nad yw’r barnwr yn cytuno i hyn, bydd y troi allan yn mynd rhagddo. Ceisiwch gymorth gan Shelter Cymru os oes angen help arnoch i ddod o hyd i lety arall.
Beth sy’n digwydd pan fydd y beiliaid yn cyrraedd?
Gall y beiliaid eich symud yn gorfforol o’ch cartref. Gallant ddefnyddio’r grym angenrheidiol i fynd i mewn i’r eiddo a gallant symud unrhyw un sy’n byw yno. Mae’n rhaid i’r beiliaid weithredu’n rhesymol, a rhaid iddynt beidio â defnyddio grym afresymol. Fel arfer, bydd y cloeon yn cael eu newid i sicrhau na allwch fynd yn ôl i mewn. Bydd hyn yn digwydd hyd yn oed os nad ydych chi yn yr eiddo pan fydd y beiliaid yn cyrraedd.
Gall y beiliaid ofyn i’r heddlu fod yn bresennol os ydyn nhw’n meddwl y gallech chi geisio eu hatal rhag mynd i mewn. Ni chaniateir i’r heddlu helpu’r beiliaid gyda’r troi allan ond maen nhw yno rhag ofn y bydd unrhyw aflonyddwch. Gall yr heddlu arestio unrhyw un sy’n dreisgar. Bydd cyfreithiwr neu asiant tai eich benthyciwr (neu rydd-ddeiliad) hefyd yn bresennol yn y troi allan, ac yna bydd ganddynt allweddi’r eiddo.
Beth fydd yn digwydd i’m heiddo?
Ni fydd y beiliaid yn symud unrhyw un o’ch dodrefn na’ch eiddo oni bai bod y llys wedi penderfynu y dylent wneud hynny. Fel arfer, bydd y beiliaid yn gwylio tra byddwch chi’n gwneud hyn eich hun. Os na fyddwch chi’n symud eich eiddo, byddant yn cael eu gadael wedi’u cloi y tu mewn. Bydd angen i chi wneud trefniadau gyda’ch benthyciwr neu rydd-ddeiliad i’w casglu yn ddiweddarach.
Fel arfer, mae’n rhaid i chi gael gwared ar bopeth o fewn cyfnod byr o amser, er enghraifft, pythefnos. Os na allwch wneud hynny ac nad ydych yn gwneud trefniadau eraill, efallai y bydd eich benthyciwr neu rydd-ddeiliad yn gallu cael gwared arnynt.
A allaf fynd yn ôl i’r eiddo ar ôl y troi allan?
Ar wahân i gasglu unrhyw eiddo personol sydd wedi’u gadael yn yr eiddo gyda chytundeb eich benthyciwr, nid yw fel arfer yn bosibl mynd yn ôl i’r eiddo. Fodd bynnag, gall y llys gytuno i ganiatáu i chi ddychwelyd, os gallwch ddangos:
- bod y gorchymyn meddiant wedi’i gael trwy dwyll
- na ddilynwyd y broses gyfreithiol gywir.
Efallai y bydd hefyd yn bosibl os gallwch godi’r arian i dalu eich dyled morgais yn fuan ar ôl y troi allan. Byddai’n rhaid i chi wneud cais am waharddeb i atal gwerthiant eich cartref tra bod y trefniadau’n cael eu gwneud. Os yw contractau eisoes wedi’u cyfnewid â phrynwr, ni allwch atal y gwerthiant rhag mynd rhagddo.
Beth alla i ei wneud os yw’r beiliaid yn fy nhrin yn annheg?
Os ydych chi’n credu bod y beiliaid wedi ymddwyn yn afresymol, efallai y byddwch chi’n gallu gwneud cwyn. Gallai hyn fod yn bosibl os yw’r beiliaid:
- yn defnyddio trais, neu’n bygwth gwneud hynny
- yn eich aflonyddu chi neu bobl eraill sy’n byw yn yr eiddo
- yn bygwth eich arestio neu eich carcharu (oni bai eich bod wedi ymosod ar y beili)
- yn defnyddio iaith sarhaus
- yn cymryd eich eiddo i ffwrdd neu’n achosi difrod iddynt
- yn cyflawni’r troi allan pan nad oes ond plant yn yr eiddo.
Fel arfer mae’n rhaid i chi gwyno i swyddfa’r beiliaid lleol yn y llys yn gyntaf. Dylent allu esbonio sut i wneud hyn. Os nad ydych chi’n fodlon â’r canlyniad, efallai y byddwch chi’n gallu cwyno i Gymdeithas yr Asiantau Gorfodi Sifil os yw’r beili yn aelod. Os nad yw hyn yn llwyddiannus, gallwch fynd â’r mater i’r llys, ond mae’n debyg y bydd angen cymorth cyfreithiwr arnoch.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Medi 10, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
