Mae’r adran hon yn egluro’r dyletswyddau sydd gan y cyngor i ddiogelu eich eiddo personol a dodrefn os byddwch yn gwneud cais i’r cyngor am gymorth oherwydd eich bod yn ddigartref.
Pam na allaf fynd â fy mhethau gyda mi?
Mae’n bosibl na fyddwch yn gallu cadw’ch dodrefn a’ch eiddo gyda chi yn y llety y mae’r cyngor yn ei ddarparu ar ôl i chi adael eich cyn gartref. Mae hyn oherwydd y gallai’r llety fod wedi’i ddodrefnu’n barod neu’n rhy fach i storio popeth. Felly mae gan y cyngor ddyletswyddau i ddiogelu eiddo personol ymgeiswyr digartref o dan rai amgylchiadau.
Os ydych yn cael unrhyw drafferth i gael y cyngor i ddiogelu eich eiddo, mynnwch help.
Beth sy’n cyfrif fel eiddo?
Mae eiddo yn cynnwys eiddo personol a dodrefn. Nid yw’n cynnwys offer a ddefnyddir at ddibenion busnes.
Pryd mae angen diogelu eiddo?
Mae gan y cyngor ddyletswydd i ddiogelu eich eiddo pan fydd mewn perygl o gael ei ddifrodi neu ei golli, ac nid ydych yn gallu ei ddiogelu neu ddelio ag ef eich hun, er enghraifft oherwydd eich bod yn sâl neu’n methu â fforddio trefnu symud neu storio.
Mae’r ddyletswydd hon yn berthnasol o’r adeg y byddwch yn gwneud cais fel person digartref ac mae’r cyngor yn credu y gallech fod yn gymwys i gael cymorth. Mae’n berthnasol i’ch eiddo chi ac eiddo unrhyw un arall sydd wedi’i gynnwys yn eich cais.
Beth mae’r ddyletswydd yn ei gynnwys?
Mae’n rhaid i’r cyngor wneud yr hyn sy’n rhesymol i atal colled neu ddifrod i’ch eiddo. Gall y cyngor drefnu symud, trefnu storio a chael mynediad i eiddo i adennill eich eiddo
Gall y cyngor godi tâl am ddiogelu eich eiddo, ac mae’r rhan fwyaf o gynghorau yn gwneud hyn. Gall rhai cynghorau hepgor taliadau ar gyfer pobl ar incwm isel neu fudd-daliadau. Mae’n debygol o fod yn rhatach ac yn fwy ymarferol i chi drefnu symud a storio eich hun os gallwch.
Os bydd y cyngor yn colli cysylltiad â chi, neu os daw’r ddyletswydd i ddiogelu eich eiddo i ben, efallai y bydd y cyngor yn gallu cael gwared ar eich eiddo. Mae’n rhaid iddynt ddilyn gweithdrefnau penodol i wneud hyn. Os na fyddant yn gwneud hynny efallai y byddwch yn gallu cymryd camau llys i gael iawndal.
Pryd mae’r ddyletswydd yn dod i ben?
Nid oes gan y cyngor bellach gyfrifoldeb i ddiogelu eich eiddo pan:
- maent yn ystyried nad oes perygl o ddifrod neu golled i’ch eiddo mwyach
- maent yn canfod nad ydych yn bodloni’r meini prawf ar gyfer cymorth gyda llety
- maent wedi cyflawni eu holl gyfrifoldebau tuag atoch.
Hyd yn oed os nad oes gan y cyngor unrhyw rwymedigaeth bellach i ddarparu llety i chi, gallant ddewis parhau i ddiogelu eich eiddo. Mae’n rhaid i’r cyngor eich hysbysu’n ysgrifenedig os ydynt yn penderfynu nad oes ganddynt unrhyw ddyletswydd bellach i ddiogelu eich eiddo.
Beth am fy anifeiliaid anwes?
Os ydych yn ddigartref a bod gennych anifail anwes, dylai’r cyngor ystyried trefnu llety i chi gyda’ch anifail anwes, yn enwedig os ydych yn dibynnu ar eich anifail anwes am gwmnïaeth. Os nad yw hyn yn bosibl dylai’r cyngor ystyried eich helpu i drefnu gofal amgen i’ch anifeiliaid anwes – gallai hyn fod gyda ffrindiau neu deulu neu gallech gysylltu ag elusen anifeiliaid.
Mae gan elusen filfeddygol PDSA linell gymorth genedlaethol am ddim y gallwch ei ffonio i weld a ydych yn gymwys i gael eu gwasanaethau am ddim – ffoniwch 0800 731 2502, neu defnyddiwch eu gwefan i wirio a ydych yn gymwys.
Gall Prosiect Gobaith Dogs Trust ddarparu triniaeth filfeddygol am ddim i gŵn y mae eu perchnogion yn ddigartref neu mewn argyfwng tai. Mae gan eu gwefan hefyd declyn chwilio i ddod o hyd i hosteli sy’n derbyn cŵn. Nid yw llawer o hosteli yn derbyn anifeiliaid anwes felly mae bob amser yn well gwirio cyn i chi fynd yno.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Awst 27, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
