Troi allan: contractau safonol cyflwyniadol

• Gellir troi deiliaid contract safonol cyflwyniadol allan yn eithaf hawdd
• Rhaid i’ch landlord roi rhybudd i chi a chael gorchymyn llys i’ch troi allan
• Gall cael cymorth yn gynnar eich helpu i gadw’ch cartref

Os ydych chi’n ddeiliad contract safonol cyflwyniadol, nid oes angen i’ch landlord bob amser roi rheswm i’ch troi allan, ond rhaid iddynt ddilyn y weithdrefn gywir a chael gorchymyn llys.

Os symudoch i’ch cartref cyn 1 Rhagfyr 2022 ac roedd gennych denantiaeth cyngor gyflwyniadol neu denantiaeth gymdeithas dai gychwynnol yn union cyn y dyddiad hwn, mae gennych gontract safonol cyflwyniadol wedi’i drosi nawr. Nid yw’r wybodaeth ar y dudalen hon yn berthnasol i chi gan fod rheolau gwahanol ynghylch hysbysiadau ar gyfer contractau wedi’u trosi. Gweler ein cyngor ynghylch troi allan deiliaid contract safonol cyflwyniadol wedi’u trosi yn lle hynny.

Y 3 cham i droi allan

Cam 1: Hysbysiad

Rhaid i’ch landlord roi rhybudd ysgrifenedig i chi yn gyntaf. Rhaid i’r hysbysiad nodi pa mor hir cyn y gallant ddechrau achos llys.

Cam 2: Achos llys

Cyn dechrau achos llys rhaid i landlordiaid cymunedol hefyd ddilyn rheolau a nodir mewn protocol cyn-achos arbennig. Os ydych chi’n credu nad yw eich landlord wedi dilyn y protocol cyn-gweithredu, ceisiwch gyngor.

Cam 3: Beili

Os nad ydych chi wedi gadael ar y dyddiad y mae’r gorchymyn meddiant yn dweud y dylech chi, rhaid i’r landlord drefnu i feili llys sirol eich troi allan. Dim ond beilïaid sydd â gwarant troi allan all eich troi allan. Os bydd unrhyw un yn ceisio eich gorfodi i adael eich cartref heb ddilyn y broses hon, mae’n debygol o fod yn droi allan anghyfreithlon.

Seiliau dros droi allan: ‘seiliau absoliwt’

Efallai y bydd eich landlord yn gallu dod â’ch contract safonol rhagarweiniol i ben gan ddefnyddio ‘seiliau absoliwt’. Cyfeirir at y rhain weithiau fel ‘seiliau gorfodol’. Mae hyn yn golygu, os yw’r landlord yn dilyn y weithdrefn gywir, bod yn rhaid i’r llys roi gorchymyn meddiant. Y seiliau hyn yw:

• troi allan ‘dim bai’ (a elwir yn hysbysiad ‘adran 173’)
• ôl-ddyledion rhent difrifol o 2 fis neu fwy (a elwir yn hysbysiad ‘adran 181’).

Dylech wirio’ch contract i weld a yw’n caniatáu i’r landlord roi hysbysiad ‘dim bai’ neu ôl-ddyledion rhent difrifol i chi. Os na fydd, yna ni all y landlord ddod â’ch contract i ben gan ddefnyddio’r seiliau hyn.

Cyfyngiadau ar ddefnyddio’r weithdrefn hysbysiad ‘dim bai’

Ni all eich landlord roi hysbysiad ‘dim bai’ (neu adran 173) i chi os:

• nad ydych wedi derbyn contract ysgrifenedig o fewn 14 diwrnod i ddechrau’r contract. Ni all eich landlord roi hysbysiad ‘dim bai’ i chi tan 6 mis ar ôl darparu’r contract ysgrifenedig
• nad ydych wedi derbyn cyfeiriad y gallwch anfon gohebiaeth iddo
• nad ydych wedi cael tystysgrif perfformiad ynni (EPC) ddilys
• nad yw eich landlord wedi darparu larymau mwg a (lle bo angen) carbon monocsid sy’n gweithio yn eich cartref
• nad yw eich landlord wedi darparu adroddiad cyflwr gosodiad trydanol cyfredol (EICR)
• nad yw eich landlord wedi darparu adroddiad diogelwch nwy cyfredol
• cafodd hawliad meddiant blaenorol ei wrthod gan y llys lai na 6 mis yn ôl gan ei fod yn droi allan dialgar. Mae hyn yn golygu bod y landlord yn ceisio eich troi allan i osgoi gwneud atgyweiriadau neu wneud yr eiddo yn addas i fyw ynddo.
• mae llai na 6 mis ers i hysbysiad ‘dim bai’ gael ei dynnu’n ôl gan y landlord (oni bai bod yr hysbysiad newydd wedi’i roi o fewn 28 diwrnod i’r hysbysiad a dynnwyd yn ôl)

Os ydych chi wedi derbyn hysbysiad ‘dim bai’ ac mae unrhyw un o’r uchod yn berthnasol, yna ceisiwch gymorth.

NODER efallai na fydd y cyfyngiadau hyn yn berthnasol, neu gallant fod yn berthnasol yn wahanol, os oes gennych gontract safonol cyflwyniadol wedi’i drosi.

Faint o rybudd y byddaf yn ei gael?

Hysbysiad ‘dim bai’

Os yw’ch landlord yn eich troi allan gan ddefnyddio’r weithdrefn ‘dim bai’ (adran 173), dylech gael 6 mis o rybudd.

Dim ond ar ôl i’r cyfnod rhybudd ddod i ben y gall achos llys ddechrau.

Os na fydd y landlord yn cychwyn achos llys o fewn 2 fis, ni allant roi hysbysiad ‘dim bai’ arall i chi am 6 mis pellach.

Ni all eich landlord roi hysbysiad ‘dim bai’ i chi tan 6 mis ar ôl i chi symud i’ch cartref.

Ar ôl rhoi hysbysiad ‘dim bai’ i chi, mae gan eich landlord 2 fis ar ôl diwedd y cyfnod rhybudd i ddechrau achos llys. Os nad yw’r landlord yn gwneud hawliad meddiant o fewn y 2 fis hynny, yna ni allant roi hysbysiad ‘dim bai’ arall i chi am 6 mis pellach.

Hysbysiad ôl-ddyledion rhent difrifol

Os yw’ch landlord yn eich troi allan oherwydd ôl-ddyledion rhent difrifol, gall eich landlord ddechrau achos llys ar ôl 1 mis o rybudd. Ar ôl rhoi hysbysiad i chi, mae gan eich landlord 6 mis i ddechrau achos llys.

Yr hawl i ofyn am adolygiad o benderfyniad y landlord i roi hysbysiad i chi

Os yw’ch landlord yn rhoi hysbysiad troi allan ‘dim bai’ neu hysbysiad troi allan ôl-ddyledion rhent difrifol i chi, gallwch ofyn iddynt adolygu eu penderfyniad i’ch troi allan. Dylech gael gwybod am yr hawl i ofyn am adolygiad yn yr hysbysiad. Gall y llys benderfynu gwrthod hawliad meddiant y landlord os nad yw’r hysbysiad yn eich hysbysu am yr hawl i ofyn i’ch landlord adolygu eu penderfyniad i’ch troi allan.

Dylech ofyn am adolygiad yn ysgrifenedig o fewn 14 diwrnod o dderbyn yr hysbysiad. Am ragor o wybodaeth, gweler gofyn am adolygiad o benderfyniad landlord cymunedol.

Sut mae’r llys yn gwneud penderfyniad

Troi allan ‘dim bai’ (adran 173)

Os yw’ch landlord yn defnyddio’r weithdrefn ‘dim bai’, yna rhaid i’r llys roi gorchymyn meddiant i’r landlord ar yr amod eu bod wedi dilyn y weithdrefn ac wedi rhoi’r holl wybodaeth ofynnol i chi pan symudoch i mewn.

Os ydych chi’n credu bod y landlord yn eich troi allan yn hytrach na gwneud atgyweiriadau neu sicrhau bod eich cartref yn addas i fyw ynddo, gall y llys benderfynu nad yw’n rhesymol caniatáu i’ch landlord eich troi allan. Gelwir hyn yn droi allan dialgar. Ni all eich landlord roi hysbysiad ‘dim bai’ i chi am 6 mis yn dilyn penderfyniad y llys i wrthod yr hawliad am y rheswm hwn.

Efallai na chewch wrandawiad os yw’r landlord yn defnyddio’r weithdrefn troi allan ‘dim bai’. Fodd bynnag, dylai’r papurau llys a gewch roi’r cyfle i chi ddweud os nad ydych chi’n credu bod y landlord wedi dilyn y weithdrefn hysbysu gywir, y protocol cyn-gweithredu, neu os ydych chi’n credu ei fod yn droi allan r mwyn dial. Yn dibynnu ar yr amgylchiadau, gall y llys benderfynu wedyn bod gwrandawiad yn briodol.

Ôl-ddyledion rhent difrifol

Os yw’ch landlord yn eich troi allan am ôl-ddyledion rhent difrifol, mae’n rhaid i’r llys roi gorchymyn meddiant os ydych chi mewn ôl-ddyledion o 2 fis ar y diwrnod y cawsoch chi hysbysiad ac ar ddiwrnod y gwrandawiad. Os nad ydych chi mewn ôl-ddyledion rhent difrifol ar un o’r dyddiau hyn, gall y llys benderfynu peidio â’ch troi allan.

Os yw’ch landlord yn gwneud cais i’r llys, dylai’r papurau a gewch gan y llys roi’r cyfle i chi ddweud os nad ydych chi’n credu bod y landlord wedi dilyn y weithdrefn hysbysu gywir neu’r protocol cyn-gweithredu. Gallwch hefyd hysbysu’r llys os ydych chi’n credu bod camgymeriad wedi bod wrth gyfrifo ôl-ddyledion rhent neu os oes problemau gyda hawlio budd-dal tai neu gredyd cynhwysol.

Am wybodaeth am y gwahanol benderfyniadau y gall y llys eu gwneud, gweler yma.

Gofyn i’r llys sirol adolygu’r penderfyniad i’ch troi allan

Mewn rhai amgylchiadau gallwch ofyn i’r llys sirol adolygu’r penderfyniad i’ch troi allan ar ôl i achos llys ddechrau. Mae hyn yn berthnasol os:

• oes gennych gontract safonol rhagarweiniol ac yn cael eich troi allan gan ddefnyddio’r weithdrefn ‘dim bai’
• oes gennych gontract safonol rhagarweiniol ac yn cael eich troi allan am ôl-ddyledion rhent difrifol

Gallwch ofyn am adolygiad llys sirol hyd yn oed os yw’r landlord eisoes wedi adolygu’r penderfyniad i roi hysbysiad (gweler uchod).

Ceisiwch gymorth os ydych chi am wneud hyn. Mae adolygiadau llys sirol yn defnyddio egwyddorion ‘adolygiad barnwrol’ a gallant fod yn gymhleth.

Am ragor o wybodaeth am yr hyn i’w ddisgwyl yn ystod y broses llys, cliciwch yma.

Seiliau dros droi allan: ‘seiliau dewisol’

Mewn rhai amgylchiadau efallai y bydd eich landlord yn dewis eich troi allan gan ddefnyddio rhesymau penodol. Gelwir y rhesymau hyn yn seiliau ‘dewisol’. Mae 2 fath o sail ddewisol:

Torri contract

Os ydych chi wedi torri unrhyw delerau o’ch contract, efallai y bydd eich landlord yn gallu eich troi allan. Gallai torri contract gynnwys:

• ôl-ddyledion rhent (efallai y byddwch yn gallu cael cyngor ar ddyledion gan y cynllun ‘Lle i Anadlu’)
• is-osod rhan neu’r cyfan o’r eiddo heb ganiatâd
• ymddwyn yn anghymdeithasol

Seiliau rheoli ystad

Mae enghreifftiau o seiliau rheoli ystad yn cynnwys:

• os yw’r landlord yn gwneud gwaith adeiladu neu ailddatblygu
• os yw’r eiddo wedi’i addasu’n arbennig ac mae ei angen i gartrefu rhywun ag anghenion sy’n addas i’r eiddo

Faint o rybudd y byddaf yn ei gael?

Os yw’ch landlord yn eich troi allan am dorri contract neu seiliau rheoli ystad, fel arfer byddwch yn cael 1 mis o rybudd cyn y gall eich landlord ddechrau achos llys.

Fodd bynnag, os yw’r landlord yn eich troi allan am ymddygiad gwrthgymdeithasol, gallant ddechrau achos llys cyn gynted ag y byddant wedi rhoi rhybudd i chi.

Os yw’ch landlord yn eich troi allan oherwydd eich bod wedi etifeddu’r contract a bod y cartref yn fwy nag sydd ei angen arnoch, yna ni allant roi rhybudd tan 6 mis ar ôl iddynt ddarganfod am farwolaeth deiliad y contract. Ar ôl i 12 mis fynd heibio, ni allant roi rhybudd gan ddefnyddio’r sail hon.

Os yw’ch landlord yn eich troi allan oherwydd bod cyd-ddeiliad contract wedi gadael y contract a bod y cartref yn fwy nag sydd ei angen arnoch, rhaid iddynt roi rhybudd o fewn 6 mis i’r cyd-ddeiliad contract adael y contract.

Ar ôl rhoi rhybudd i chi, mae gan eich landlord 6 mis i ddechrau achos llys.

Ceisiwch gymorth bob amser os cewch hysbysiad. Gall cynghorydd wirio a yw’r hysbysiad yn gywir ac efallai y bydd yn gallu eich helpu i gadw’ch cartref.

Sut mae’r llys yn gwneud penderfyniad

Os yw’ch landlord yn eich troi allan gan ddefnyddio ‘sail’, dim ond os yw’r landlord yn profi’r sail ac mae’n rhesymol eich troi allan y gall y llys benderfynu eich troi allan. Os yw’r sail yn sail rheoli ystadau, yna rhaid i’r landlord hefyd ddangos i’r llys eu bod yn darparu llety amgen addas i chi. Am wybodaeth am y gwahanol benderfyniadau y gall y llys eu gwneud, gweler yma.

Ceisiwch gymorth os ydych chi’n wynebu troi allan

Ceisiwch gymorth nawr os ydych chi’n wynebu cael eich troi allan. Gall cynghorydd wirio a yw’r hysbysiad yn gywir ac efallai y bydd yn gallu eich helpu i drafod gyda’ch landlord neu eich cynrychioli yn y llys. Cadwch y papurau a gawsoch gan y llys neu’ch landlord gyda chi pan fyddwch chi’n siarad â chynghorydd.

Os ydych chi mewn perygl o golli’ch cartref, dylech gysylltu â’ch cyngor lleol i wneud cais digartrefedd.