Os oes angen lle arnoch am y noson, efallai y byddwch yn gallu dod o hyd i le i aros mewn ty lety neu Gwely a Brecwast (B+B).
Pan fyddwch chi’n gwneud cais i’r cyngor am lety pan fyddwch chi’n ddigartref efallai y byddan nhw’n eich rhoi chi mewn B + B fel lle dros dro i aros.
Sut beth yw Gwely a Brecwast?
Mae’r rhan fwyaf o sefydliadau Gwely a Brecwast (B + B) sy’n derbyn pobl ddigartref yn cael eu rhedeg gan berchnogion preifat neu’r cyngor lleol.
Efallai y cewch ystafell wely breifat, ond efallai y bydd yn rhaid i chi rannu cyfleusterau ystafell ymolchi.
Fel arfer nid oes unrhyw gyfleusterau coginio, felly efallai y bydd yn rhaid i chi ddibynnu ar fwyd tecawê. Os oes cegin, mae’n debyg y bydd yn rhaid i chi ei rhannu ag eraill.
Nid yw rhai B + B yn caniatáu i breswylwyr aros yn eu hystafelloedd yn ystod y dydd.
Sut mae cael lle?
Bydd y rhan fwyaf o B + B yn derbyn pobl wrth y drws ond mae eraill ond yn derbyn pobl sydd wedi’u hanfon gan y cyngor neu’r gwasanaethau cymdeithasol. Mae bob amser yn well ffonio yn gyntaf i wirio bod ganddynt le, neu efallai y cewch eich gwrthod pan fyddwch yn cyrraedd.
Dylech hefyd wirio a oes ganddynt unrhyw reolau. Er enghraifft:
- a ydynt yn derbyn pobl ddigartref?
- a ydynt yn derbyn pobl ar fudd-dal tai?
- ydyn nhw’n derbyn pobl o dan 18 oed?
- pa mor hir allwch chi aros?
- a fydd yn rhaid i chi adael eich ystafell yn ystod y dydd?
Os oes angen help arnoch i ddod o hyd i lety B+B a’ch bod yn ddigartref neu ar fin dod yn ddigartref, cysylltwch ag adran dai eich cyngor lleol. Mae gan y cyngor ddyletswyddau cyfreithiol i helpu pobl ddigartref ac efallai y bydd yn rhaid iddynt ddod o hyd i lety brys i chi, yn dibynnu ar eich amgylchiadau. Efallai y byddant yn eich rhoi mewn llety brys B + B tra byddant yn penderfynu pa gymorth arall y gallant ei roi i chi. I gael rhagor o wybodaeth am ba help y gall y cyngor ei roi, cliciwch yma.
Faint fydd yn ei gostio?
Mae aros mewn B + B fel arfer yn ddrytach nag aros mewn hostel ac mae’n debyg y bydd yn rhaid i chi dalu rhywfaint o rent ymlaen llaw cyn y gallwch chi aros.
Os ydych ar fudd-daliadau neu os oes gennych incwm isel, efallai y gallwch gael budd-dal tai. Efallai na fydd yn cynnwys yr holl rent a bydd yn rhaid i chi wneud iawn am unrhyw ddiffyg.
Yn aml mae taliadau gwasanaeth ar ben y rhent i dalu am bethau fel brecwast, nwy a thrydan. Nid yw budd-dal tai yn talu costau fel y rhain.
Ni ddylai’r cyngor eich rhoi mewn B + B na allwch ei fforddio. Os bydd hyn yn digwydd mynnwch help ar unwaith.
Pa hawliau fyddai gennyf?
Gall pobl sy’n byw mewn B + B gael eu troi allan yn hawdd iawn, hyd yn oed os nad eich bai chi yw’r rheswm mae’r landlord eisiau i chi adael. Mae’n debyg na fydd gennych hawl gyfreithiol i aros os gofynnir i chi adael.
Os yw’r cyngor wedi eich rhoi yn y B + B tra ei fod yn ystyried eich cais digartrefedd, byddwch yn ymwybodol y gallai benderfynu, ar ôl edrych ar eich achos, na all eich helpu ymhellach. Gallwch gael gwybod a allwch herio penderfyniad y cyngor drwy edrych ar ein hadran cyngor yma. Gallwch hefyd ddod o hyd i lawer o wybodaeth ddefnyddiol yn ein tudalennau cyngor ar hawliau pobl sy’n byw mewn llety dros dro.
Gall cael eich gosod mewn llety dros dro gan y cyngor eich gadael yn teimlo’n unig ac o dan straen. Rydym wedi llunio ychydig o awgrymiadau a all eich helpu. Lawrlwythwch ein Canllaw Goroesi Llety Dros Dro :
Os gofynnir i chi adael eich B+B am unrhyw reswm, ffoniwch ein llinell gymorth am gyngor brys.
Beth am lety tymor hir?
Gall aros mewn B + B roi amser i chi chwilio am lety tymor hwy.
Mynnwch gyngor gan Shelter Cymru i ddarganfod beth yw eich opsiynau. Gall cynghorydd ymchwilio i’ch sefyllfa ac efallai y bydd yn gallu:
- gwirio a oes gan adran dai’r cyngor gyfrifoldeb cyfreithiol i’ch cartrefu oherwydd eich bod yn ddigartref neu mewn perygl o fod yn ddigartref
- gwirio a all y gwasanaethau cymdeithasol helpu
- dweud wrthych pa fudd-daliadau y gallech fod â hawl iddynt a’ch helpu i’w hawlio
- eich rhoi mewn cysylltiad â chynllun lleol a all helpu os nad oes gennych arian ar gyfer blaendal
- esbonio sut i wneud cais am fenthyciad cyllidebu neu flaenswm cyllidebu i dalu rhent ymlaen llaw
- dweud wrthych a oes unrhyw gymorth arbenigol arall ar gael yn eich ardal.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Hydref 19, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
