Buddion eraill

Lwfans Gofalwr

Arian yw hwn i helpu gofalwyr amser llawn 16 oed neu hŷn nad ydynt yn ennill mwy na £151 yr wythnos ar ôl treth o swydd arall neu nad ydynt mewn addysg amser llawn. Gall effeithio ar eich budd-daliadau eraill a/neu fudd-daliadau’r person rydych yn gofalu amdano felly mynnwch gyngor cyn i chi wneud cais. Darllenwch fwy yma.

Budd-dal Plant

Gellir talu budd-dal plant i unrhyw berson sy’n magu plant. Byddwch yn cael swm penodol ar gyfer pob plentyn. Os oes gennych chi, neu eich partner, incwm unigol o fwy na £50,000 y flwyddyn efallai y bydd yn rhaid i chi dalu treth. I ddarllen mwy ewch i’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol.

Gostyngiad Treth y Cyngor

Mae cynllun Gostyngiad Treth y Cyngor yn cael ei redeg gan eich cyngor lleol. Mae’r cynllun yn helpu pobl ar incwm isel a/neu fudd-daliadau penodol drwy leihau eu bil treth gyngor. Mae rhai cynghorau yn ei alw’n ‘gymorth treth gyngor’.

Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA)

Mae ESA yn fudd-dal a delir i bobl sydd â gallu cyfyngedig i weithio oherwydd salwch neu anabledd. Gallwch wneud cais p’un a ydych mewn gwaith neu’n ddi-waith. Mae’r rhan fwyaf o geisiadau am ESA ar gyfer ESA ‘Dull Newydd’. I gael gwybod mwy a sut i wneud cais, cliciwch yma.

Help gyda chostau gwresogi

Mae nifer o ffyrdd y gallwch gael help gyda chostau gwresogi yn ystod misoedd oer y gaeaf – yn enwedig os ydych yn oedrannus, yn anabl neu ar incwm isel. Cliciwch yma am fwy o fanylion.

Taliad Annibyniaeth Bersonol (PIP)

Mae PIP yn fudd-dal i bobl sydd ag anabledd corfforol / meddyliol ac sydd angen help i gymryd rhan mewn bywyd bob dydd neu sy’n ei chael hi’n anodd symud o gwmpas. Mae’n disodli’r Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) ar gyfer hawliadau newydd ar gyfer pobl rhwng 16 a 64 oed. Yn raddol, gofynnir i unrhyw un sydd eisoes yn cael DLA wneud cais newydd am PIP.

I fod yn gymwys mae angen i hawlwyr gael asesiad meddygol. Mae dwy ran i’r asesiad – un yn edrych ar eich angen am ofal o ddydd i ddydd a’r llall yn edrych ar eich anghenion symudedd. Caiff y rhain eu hasesu ar wahân a chyfeirir atynt fel yr ‘elfen byw o ddydd i ddydd’ ac ‘elfen symudedd’ PIP. Mae gan bob cydran ddwy gyfradd – y gyfradd safonol a’r gyfradd uwch.

I ddarganfod mwy, cliciwch yma.

Credyd Cynhwysol

Mae Credyd Cynhwysol (UC) yn cefnogi pobl ddi-waith neu ar incwm isel. Mae Credyd Cynhwysol wedi disodli llawer o fudd-daliadau eraill – gan gynnwys budd-dal tai, cymhorthdal incwm a lwfans ceisio gwaith yn seiliedig ar incwm.

Ble gallaf gael rhagor o wybodaeth am y budd-daliadau y gallaf eu hawlio?

Mae’r wybodaeth ddiweddaraf am bob un o’r buddion a restrir uchod ar gael ar wefan Gov.UK

Defnyddiwch y Gyfrifiannell Budd-daliadau â hawl i weld pa fudd-daliadau y gallech eu hawlio.

Os oes gennych anabledd, mae gan wefan Disability Rights UK daflenni ffeithiau amrywiol am y gwahanol fudd-daliadau y gallwch wneud cais amdanynt.

Sut mae buddion yn cael eu cyfrifo?

Ar gyfer y rhan fwyaf o fudd-daliadau, mae’r swm a gewch yn dibynnu ar:

• eich incwm (ynghyd ag incwm eich partner, os ydych yn byw gyda’ch gilydd), gan gynnwys unrhyw daliadau dileu swydd y gallech fod wedi’u derbyn
• unrhyw gynilion neu asedau eraill sydd gennych chi (neu eich partner).
• eich oedran a’ch amgylchiadau personol (fel a oes gennych blant neu a ydych yn rhan o gwpwl).

Mae gan lawer o ganolfannau cynghori staff sy’n arbenigo mewn budd-daliadau. Gallant wirio a ydych yn cael yr holl help y mae gennych hawl iddo a bod y swm a gewch wedi’i gyfrifo’n gywir. Defnyddiwch y canllaw “advicelocal” i ddod o hyd i gynghorydd yn eich ardal.

A oes uchafswm o fudd-dal y gallaf ei hawlio?

I lawer o bobl mae cyfyngiad ar gyfanswm y budd-daliadau y gallant eu hawlio. Gelwir hyn yn gap budd-daliadau.

Yng Nghymru, mae cyfanswm y budd-daliadau y gall unrhyw unigolyn neu deulu ei dderbyn wedi’i gapio fel a ganlyn:

• £423.46 yr wythnos i rieni sengl a chyplau â phlant (£1,835 y mis)
• £283.71 yr wythnos i bobl sengl (£1,229.42 y mis).

Mae’r cap budd-daliadau yn debygol o fod yn berthnasol i chi os ydych yn ddi-waith ac yn hawlio budd-daliadau fel Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisio Gwaith neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ac nad ydych yn y grŵp cymorth). Mae budd-dal tai a chredyd cynhwysol yn cyfrif tuag at uchafswm y budd-dal y gellir ei dalu felly efallai y gwelwch fod y taliadau hyn yn cael eu lleihau.

Nid yw’r cap budd-daliadau yn berthnasol os ydych yn bensiynwr neu’n gweithio ac yn derbyn Credyd Treth Gwaith. Nid yw ychwaith yn berthnasol os ydych yn hawlio rhai budd-daliadau anabledd. Am ragor o wybodaeth gweler ein tudalen ar y cap budd-daliadau.

Sut mae gwneud cais?

I wneud cais am Gredyd Cynhwysol fel arfer mae’n rhaid i chi fynd ar-lein. Cymerwch olwg ar ein tudalen ar Sut mae gwneud cais am Gredyd Cynhwysol? am fwy o fanylion.

Ar gyfer y rhan fwyaf o fudd-daliadau eraill bydd angen i chi lenwi ffurflen, y gallwch ei chael o swyddfa leol y cyngor neu gallwch ffonio llinell hawlio budd-daliadau’r Ganolfan Byd Gwaith ar 0800 055 66 88 (Cymraeg 0800 012 1888). Gallwch ofyn os nad ydych yn siŵr pa ffurflen y mae angen i chi ei chwblhau. Dylech lenwi a dychwelyd unrhyw waith papur cyn gynted â phosibl. Os yn bosibl, cyflwynwch eich ffurflen wedi’i chwblhau yn bersonol a chael derbynneb rhag ofn y bydd problemau yn nes ymlaen. Gwnewch lungopïau o bopeth os gallwch chi.

Fel arfer bydd angen i chi ddarparu eich rhif yswiriant gwladol ac o bosibl prawf o bwy ydych (fel tystysgrif geni) a phrawf o’ch incwm (fel eich llyfr budd-daliadau neu slipiau cyflog). Os na fyddwch yn darparu’r wybodaeth hon, gallai eich cais gael ei atal neu ei ohirio. Os ydych chi’n cael trafferth darparu’r wybodaeth hon, mynnwch help.