Treth y cyngor

Eiddo wedi’u heithrio

Gall rhai eiddo fod wedi’u heithrio rhag treth y cyngor. Mae’r rhain yn cynnwys lle:

• mae’r holl breswylwyr yn fyfyrwyr prifysgol neu goleg llawn amser
• mae’r holl breswylwyr o dan 18 oed.

Os yw’ch eiddo wedi’i eithrio, mae’n golygu bod eich atebolrwydd am dreth gyngor wedi’i leihau i sero, waeth beth fo’ch incwm neu faint o gynilion sydd gennych.

Pobl sy’n gadael gofal

Ers 1 Ebrill 2019, mae pobl sy’n gadael gofal o dan 25 oed wedi’u heithrio rhag talu treth gyngor ym mhob rhan o Gymru.

Gostyngiadau

Disgownt i bobl sengl

Os mai dim ond un person sy’n byw mewn eiddo, byddant yn cael gostyngiad o 25% ar y bil treth gyngor.

Pobl a anwybyddir

Wrth gyfrifo faint o bobl sy’n byw mewn eiddo, nid yw rhai pobl yn cael eu cyfrif. Gelwir y rhain yn bobl a anwybyddir. Os yw pawb sy’n byw yn yr eiddo yn cael eu hanwybyddu, bydd gostyngiad o 50% ar y bil. Mae pobl a anwybyddir yn cynnwys:

• myfyrwyr llawn amser
• gweithwyr gofal
• y rhai sy’n 18 oed neu’n iau ac mae gan rywun hawl i fudd-dal plant ar eu cyfer.

Pobl sydd wedi cael diagnosis o Nam Meddwl Difrifol (SMI)

Bydd unrhyw berson sydd wedi cael diagnosis o SMI yn gymwys i gael gostyngiad ar eu treth gyngor, ar yr amod eu bod yn gymwys i gael rhai budd-daliadau (megis, taliad annibyniaeth bersonol (PIP) neu fudd-dal analluogrwydd).

Mae cyflyrau a all arwain at SMI yn cynnwys clefyd Alzheimer, clefyd Parkinson, anawsterau dysgu difrifol, strôc a mathau eraill o ddementia.

Bydd y gostyngiad yn 100% os yw’r person yn byw ar ei ben ei hun, a 25% os ydynt yn byw gydag un oedolyn arall.

Am ragor o wybodaeth am y gostyngiad SMI, cliciwch yma. Os ydych chi am wneud cais, rhaid i chi lenwi’r ffurflen hon a’i hanfon at adran treth gyngor eich cyngor lleol. Bydd angen i feddyg neu weithiwr meddygol proffesiynol arall lofnodi’r ffurflen.

Gostyngiadau

Cynllun Gostyngiadau’r Dreth Gyngor (CTR)

Mae’r cynllun CTR yn helpu pobl ar incwm isel a/neu rai budd-daliadau lles i dalu eu treth gyngor trwy leihau eu bil. Mae rhai cynghorau yn ei alw’n ‘gymorth treth gyngor’.

I gael CTR mae angen i chi wneud cais i’r cyngor sy’n cyhoeddi eich bil treth gyngor.

Yng Nghymru, bydd pob cyngor fel arfer yn cynnig yr un gostyngiadau. Efallai y bydd ychydig o wahaniaethau bach ac efallai yr hoffech wirio rheolau cynllun eich cyngor i weld yn union beth rydych chi’n gymwys iddo. Ni fydd y rhan fwyaf o gynghorau yn rhoi gostyngiad i chi os yw’ch cyfalaf dros £16,000.

Efallai na fydd eich gostyngiad ar gyfer swm llawn eich bil treth gyngor. Efallai y bydd diffyg, y bydd yn rhaid i chi ei wneud eich hun.

Gostyngiadau i bensiynwyr

Rydych chi’n cael eich cyfrif fel pensiynwr at ddibenion CTR os:

• rydych chi wedi cyrraedd yr oedran cymhwyso ar gyfer credyd pensiwn y wladwriaeth, a
• nad ydych chi na’ch partner yn cael budd-daliadau’r wladwriaeth sy’n gysylltiedig ag incwm – cymhorthdal ​​incwm, Lwfans Ceisio Gwaith (JSA) sy’n seiliedig ar incwm, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA) sy’n gysylltiedig ag incwm na chredyd cyffredinol.

Bydd unrhyw incwm a chynilion sydd gennych yn cael eu hystyried gan y cyngor pan fydd yn cyfrifo’ch gostyngiad. Ond os ydych chi’n cael credyd pensiwn ac yn gymwys ar gyfer y rhan ‘credyd gwarant’, byddwch chi’n cael y gostyngiad mwyaf sydd ar gael o’ch treth gyngor yn awtomatig waeth beth fo’ch cynilion a’ch incwm.

Gostyngiadau i bobl ag anableddau

Os oes rhywun (oedolyn neu blentyn) yn byw yn eich aelwyd sydd ag anabledd, gellir lleihau bil treth y cyngor ar gyfer yr eiddo. Gwneir y gostyngiad drwy godi treth y cyngor ar fand gwerthuso is na’r un y mae’r eiddo ynddo. Er enghraifft, os yw’r eiddo ym mand D, bydd bil treth y cyngor yn cael ei gyfrifo fel pe bai ym mand C.

Pryd ddylwn i wneud cais am ostyngiad?

Os ydych chi’n meddwl y gallech fod â hawl i ostyngiad, dylech chi hawlio cyn gynted â phosibl.

Efallai y byddwch chi’n gallu cael gostyngiad am gyfnod cyn i chi wneud eich cais pe gallech chi fod wedi hawlio’n gynharach. Gelwir cael gostyngiad am gyfnod cyn i chi wneud cais yn ‘ôl-ddyddio’.

Gallwch ofyn i’r cyngor ôl-ddyddio’ch hawliad, am uchafswm o:

• 3 mis, os ydych chi o oedran pensiwn (nid oes rhaid i chi roi rheswm dros ofyn am yr ôl-ddyddio)
• 3 mis, os ydych chi o oedran gweithio, ar yr amod nad yw’ch cyngor wedi ymestyn na lleihau’r terfyn amser hwn. Rhaid i chi roi rheswm da, yn ysgrifenedig, pam na wnaethoch chi hawlio’n gynharach.

Beth os ydw i’n anghytuno â phenderfyniad y cyngor?

Os nad ydych chi’n cytuno â’r penderfyniad y mae’r cyngor wedi’i wneud ynglŷn â’ch gostyngiad, dylech ysgrifennu at y cyngor a dweud wrthyn nhw eich bod chi am apelio. Rhaid i chi wneud hyn o fewn 1 mis i benderfyniad y cyngor. Eglurwch beth rydych chi’n anghytuno ag ef, gan roi cymaint o wybodaeth â phosibl ynglŷn â pham rydych chi’n meddwl eu bod nhw’n anghywir. Pan fydd y cyngor yn derbyn eich llythyr apêl, dylent edrych ar y penderfyniad eto ac ymateb i chi o fewn 2 fis.

Os:

• nad yw’r cyngor yn ymateb i chi o fewn 2 fis, neu
• nad ydych chi’n hapus ag ymateb y cyngor

gallwch apelio am ddim i Dribiwnlys Prisio Cymru. Rhaid cyflwyno apêl i’r Tribiwnlys o fewn 2 fis i ymateb y cyngor (neu, os nad ydynt wedi ymateb eto, o fewn 4 mis i’ch llythyr apêl gwreiddiol i’r cyngor). Mewn amgylchiadau eithriadol (er enghraifft salwch neu brofedigaeth), gall y Tribiwnlys dderbyn eich apêl y tu allan i’r terfynau amser hyn.

Am ragor o fanylion ynghylch sut i apelio, gan gynnwys dolenni i’r ffurflen apêl a nodiadau canllaw, cliciwch yma.

Ble alla i gael rhagor o wybodaeth?

Am ragor o wybodaeth ynghylch pwy all wneud cais am gymorth gyda’u treth gyngor, cliciwch yma.

Defnyddiwch wiriwr cymhwysedd Llywodraeth Cymru i weld a allwch dalu llai o dreth gyngor. Gallwch hefyd edrych ar eu taflen.

I gael rhagor o wybodaeth am dreth gyngor os ydych chi’n fyfyriwr, cliciwch yma.