Mae’r cap ar fudd-daliadau yn cyfyngu ar gyfanswm y budd-daliadau y gall llawer o bobl o oedran gweithio eu talu.
Faint yw’r cap?
Mae cyfanswm y budd-daliadau y gall unrhyw unigolyn neu deulu sy’n byw yng Nghymru ei dderbyn wedi’i gapio fel a ganlyn:
- £423.46 yr wythnos i rieni sengl a chyplau â phlant (£20,000 y flwyddyn)
- £283.71 yr wythnos i bobl sengl (£13,400 y flwyddyn).
Os yw cyfanswm y budd-daliadau a gewch yn fwy na’r terfynau hyn, bydd y cap budd-daliadau yn berthnasol a bydd eich Budd-dal Tai neu Gredyd Cynhwysol yn cael ei leihau i ddod â chyfanswm eich budd-daliadau i lawr i’r terfynau hyn.
Pa fanteision sydd wedi’u cynnwys yn y cap?
Wrth gyfrifo faint o fudd-dal yr ydych yn ei dderbyn, bydd y cyfanswm yr ydych chi, eich partner ac unrhyw blant sy’n byw gyda chi yn ei dderbyn o’r budd-daliadau canlynol yn cael ei adio at ei gilydd:
- Budd-dal Tai (oni bai eich bod yn byw mewn tai â chymorth)
- Cymhorthdal Incwm (IS)
- Lwfans Ceisio Gwaith (JSA)
- Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA) (oni bai eich bod yn y grŵp cymorth)
- Budd-dal Plant
- Credydau Treth Plant
- Lwfans Mamolaeth
- Lwfans Rhiant Gweddw
- Lwfans Anabledd Difrifol
- Lwfans Profedigaeth
- Budd-dal Analluogrwydd
- Credyd Cynhwysol (ac eithrio mewn rhai amgylchiadau).
Nid yw taliadau budd-dal untro, megis benthyciadau cyllidebu, yn cael eu hystyried.
Pwy sy’n cael ei effeithio gan y cap budd-daliadau?
Dim ond i bobl o oedran gweithio y mae’r cap ar fudd-daliadau yn berthnasol.
Ni fydd y cap budd-daliadau yn berthnasol os:
- rydych chi neu’ch partner o oedran pensiwn
- rydych chi neu’ch partner yn gweithio ac yn cael Credyd Treth Gwaith (neu’n gweithio digon o oriau i’w hawlio)
- rydych chi neu’ch partner yn derbyn rhai budd-daliadau anabledd:
- Lwfans Byw i’r Anabl (DLA)
- Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)
- Lwfans Gweini (AA)
- Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (LCCh) – elfen cymorth
- Credyd cynhwysol (UC) – elfen gofalwr neu elfen gallu cyfyngedig ar gyfer gweithgaredd cysylltiedig â gwaith
- Lwfans gofalwr neu lwfans gwarcheidwad
- rydych yn derbyn pensiynau Rhyfel Gwraig Weddw neu Wŷr Gweddw Rhyfel
- rydych chi neu’ch partner yn derbyn Budd-daliadau Anafiadau Diwydiannol (a thaliadau cyfatebol fel rhan o Bensiwn Anabledd Rhyfel neu Gynllun Iawndal y Lluoedd Arfog)
- rydych chi neu’ch partner yn derbyn unrhyw daliad gan Gynllun Iawndal y Lluoedd Arfog neu Daliad Annibyniaeth y Lluoedd Arfog
- rydych chi neu’ch partner yn gweithio, rydych yn hawlio Credyd Cynhwysol (UC) ac rydych yn ennill o leiaf £722 y mis ar ôl treth a chyfraniadau Yswiriant Gwladol.
Os ydych chi neu’ch partner wedi bod yn gweithio’n barhaus (naill ai’n gyflogedig neu’n hunangyflogedig) am 12 mis ac yn colli’ch swydd heb unrhyw fai arnoch chi, bydd ‘cyfnod gras’ o 9 mis pan na fydd y cap ar fudd-daliadau yn berthnasol. Bydd y ‘cyfnod gras’ ond yn berthnasol os:
- rydych nawr yn ennill llai na £722 y mis
- 12 mis cyn i chi roi’r gorau i weithio neu i’ch enillion ostwng, fe wnaethoch ennill yr un faint neu fwy na’r trothwy enillion (roedd hyn yn £658 hyd at 10 Ebrill 2023 ac yn £722 o 12 Ebrill 2023 ).
Faint fydd y gostyngiad mewn budd-dal?
Gallwch ddefnyddio cyfrifiannell cap budd-daliadau ar-lein Gov.uk i gael amcangyfrif o faint y gellir lleihau eich budd-dal.
Beth allwch chi ei wneud os yw’r cap budd-daliadau yn effeithio arnoch chi?
Gall cyfanswm y budd-dal a gewch, gan gynnwys Budd-dal Tai a Chredyd Cynhwysol, leihau o ganlyniad i’r cap ar fudd-daliadau. Bydd hyn yn digwydd yn awtomatig.
Os caiff eich incwm ei leihau oherwydd y cap ar fudd-daliadau ac nad oes gennych ddigon o arian i dalu’ch holl rent, gallech fynd i ôl-ddyledion a pheryglu’ch cartref.
Dylai talu’r rhent fod yn brif flaenoriaeth i chi bob amser. Defnyddiwch ein cynllunydd cyllideb ar-lein i helpu i weld a allwch chi leihau costau eraill a cheisiwch dalu eich taliadau rhent bob amser. Mae’n bosibl y gall eich cyngor lleol eich helpu gyda’ch rhent drwy roi taliad tai dewisol i chi os ydych yn wynebu caledi eithriadol. Mae hyn fel arfer am gyfnod byr yn unig.
Os credwch na allwch fforddio talu’ch rhent a’ch bod yn dechrau mynd i ôl-ddyledion, yna mynnwch gymorth ar unwaith. Peidiwch ag anwybyddu pethau oherwydd gallech gael eich troi allan.
Efallai y byddwch yn penderfynu nad oes gennych unrhyw ddewis ond symud i gartref rhatach. Cysylltwch ag opsiynau tai neu wasanaeth digartrefedd eich cyngor am gymorth a chyngor os ydych yn meddwl na allwch fforddio byw yn eich cartref yn hirach.
Ble gallaf gael mwy o help?
Mynnwch help gan Shelter Cymru os ydych yn poeni am y cap budd-daliadau.
Os ydych yn derbyn Credyd Cynhwysol gofynnwch am help gan yr Adran Gwaith a Phensiynau yn eich dyddlyfr ar-lein.
Os ydych yn derbyn unrhyw fudd-daliadau eraill cysylltwch â’r Adran Gwaith a Phensiynau am gymorth drwy ffonio 0800 169 0145. Y Gymraeg 0800 169 0238.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Medi 8, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
