Troi allan: contractau safonol cyfnodol wedi’u trosi

• Os oedd gennych denantiaeth fyrddaliad sicr gyfnodol cyn 1 Rhagfyr 2022 mae gennych gontract safonol cyfnodol wedi’i drosi nawr
• Gall fod yn anodd gweithio allan y rheolau ynghylch hysbysiadau ar gyfer contractau wedi’u trosi. Darllenwch y wybodaeth isod a cheisiwch gymorth os ydych yn ansicr

Os ydych chi’n ddeiliad contract safonol cyfnodol wedi’i drosi, nid oes angen i’ch landlord bob amser roi rheswm dros eich troi allan, ond rhaid iddynt ddilyn y weithdrefn gywir a chael gorchymyn llys.

Fodd bynnag, os oes gennych gontract safonol cyfnodol wedi’i drosi a oedd yn denantiaeth sicr neu’n feddiannaeth amaethyddol sicr cyn 1 Rhagfyr 2022, ni all eich landlord ddefnyddio hysbysiad ‘adran 173’ i’ch troi allan. Weithiau gelwir hyn yn hysbysiad ‘dim bai’.

Contractau safonol gyda rheolau gwahanol ar gyfer hysbysiadau ‘dim bai’

Mae sefyllfaoedd eraill lle mae rheolau gwahanol ynghylch troi allan yn berthnasol. Er enghraifft, os ydych chi’n byw yn eich cartref fel rhan o’ch swydd, efallai y bydd eich landlord yn gallu rhoi llai o hysbysiad. Dysgwch fwy yma.

Os symudoch i’ch cartref ar neu ar ôl 1 Rhagfyr 2022, nid yw’r wybodaeth ar y dudalen hon yn berthnasol i chi. Ewch i’n tudalennau cyngor am droi allan gan landlord preifat yn lle hynny.

Y 3 cham i droi allan

Cam 1: Hysbysiad

Rhaid i’ch landlord roi hysbysiad ysgrifenedig i chi yn gyntaf. Rhaid i’r hysbysiad nodi pa mor hir cyn y gallant ddechrau achos llys.

Cam 2: Achos llys

Rhaid i’ch landlord wneud cais i’r llys i gael gorchymyn meddiant i’ch troi allan. Dim ond ar ôl y dyddiad a nodir yn yr hysbysiad y gallant wneud hyn.

Cam 3: Beilïaid

Os nad ydych wedi gadael ar y dyddiad y mae’r gorchymyn meddiant yn dweud y dylech, rhaid i’r landlord drefnu i feilïaid llys sirol eich troi allan. Dim ond beilïaid â gwarant troi allan all eich troi allan. Os bydd unrhyw un yn ceisio eich gorfodi i adael eich cartref heb ddilyn y broses hon, mae’n debygol o fod yn droi allan anghyfreithlon.

Seiliau dros droi allan: ‘seiliau absoliwt’

Efallai y bydd eich landlord yn gallu dod â’ch contract safonol cyfnodol wedi’i drawsnewid i ben heb orfod profi i’r llys ei bod yn rhesymol eich troi allan trwy ddefnyddio ‘seiliau absoliwt’ (a elwir weithiau’n ‘seiliau gorfodol’). Mae hyn yn golygu, os yw’r landlord yn dilyn y weithdrefn gywir, bod yn rhaid i’r llys roi gorchymyn meddiant. Y seiliau hyn yw:

• troi allan ‘dim bai’ (a elwir yn hysbysiad ‘adran 173’)
• ôl-ddyledion rhent difrifol o 2 fis neu fwy (a elwir yn hysbysiad ‘adran 181’).

Cyfyngiadau ar ddefnyddio’r weithdrefn hysbysiad ‘dim bai’

Ni all eich landlord ddefnyddio hysbysiad ‘dim bai’ (adran 173) i’ch troi allan os yw unrhyw un o’r canlynol yn berthnasol:

• nid yw eich landlord wedi cofrestru gyda Rhentu Doeth Cymru, neu nid yw wedi cael trwydded na phenodi asiant trwyddedig. Gallwch wirio cofrestr gyhoeddus Rhentu Doeth Cymru i weld a yw eich landlord neu asiant wedi’i gofrestru a’i drwyddedu.
• nid yw eich landlord wedi amddiffyn eich blaendal gyda chynllun blaendal tenantiaeth neu nid yw wedi rhoi gwybodaeth benodol ragnodedig i chi o fewn 30 diwrnod.
• mae eich landlord neu asiant wedi codi ffi gosod gwaharddedig ac nid yw wedi’i had-dalu i chi, neu wedi methu â rhoi ffi dal ad-daladwy yn ôl
• nid ydych wedi derbyn contract ysgrifenedig erbyn 31 Mai 2023 (os yw eich landlord yn rhoi hysbysiad troi allan ar ôl y dyddiad hwn). Ni all eich landlord roi hysbysiad ‘dim bai’ i chi tan 6 mis ar ôl darparu’r contract ysgrifenedig
• nad ydych wedi derbyn cyfeiriad y gallwch anfon gohebiaeth ato
• nid ydych wedi cael tystysgrif perfformiad ynni (EPC) ddilys
• nid yw eich landlord wedi darparu larymau mwg a (lle bo angen) carbon monocsid sy’n gweithio yn eich cartref
• nid yw eich landlord wedi darparu adroddiad cyflwr gosodiad trydanol cyfredol (EICR)
• nid yw eich landlord wedi darparu adroddiad diogelwch nwy cyfredol
• gwrthodwyd hawliad meddiant blaenorol gan y llys lai na 6 mis yn ôl gan ei fod yn droi allan dialgar. Mae hyn yn golygu bod y landlord yn ceisio eich troi allan i osgoi gwneud atgyweiriadau neu wneud yr eiddo’n addas i fyw ynddo.
• mae llai na 6 mis ers i hysbysiad adran 173 ‘dim bai’ gael ei dynnu’n ôl gan y landlord (oni bai bod yr hysbysiad newydd wedi’i roi o fewn 28 diwrnod i’r hysbysiad a dynnwyd yn ôl).
• mae angen trwydded HMO neu drwydded ddethol ar eich landlord ond nid oes ganddo un.

Os ydych wedi derbyn hysbysiad ‘dim bai’ ac mae unrhyw un o’r uchod yn berthnasol, yna ceisiwch gymorth.

Faint o hysbysiad y byddaf yn ei gael?

Hysbysiad ‘dim bai’

Os yw eich landlord yn eich troi allan gan ddefnyddio’r weithdrefn troi allan ‘dim bai’ (adran 173) dylech gael rhybudd o 6 mis.

Dim ond ar ôl i’r cyfnod rhybudd ddod i ben y gall achos llys ddechrau.

Os na fydd y landlord yn cychwyn achos llys o fewn 2 fis i ddiwedd y cyfnod rhybudd, ni allant roi rhybudd ‘dim bai’ arall i chi am 6 mis pellach.

Os na fydd eich landlord yn rhoi contract ysgrifenedig i chi erbyn 1 Mehefin 2023, ni allant roi rhybudd ‘dim bai’ adran 173 i chi tan 6 mis ar ôl iddynt ddarparu’r contract ysgrifenedig.

Ôl-ddyledion rhent difrifol

Os ydych wedi cael rhybudd oherwydd ôl-ddyledion rhent difrifol, gall eich landlord gychwyn achos llys ar ôl pythefnos o rybudd.

Ar ôl rhoi rhybudd i chi, mae gan eich landlord 6 mis i gychwyn achos llys

Sut mae’r llys yn gwneud penderfyniad

Troi allan ‘dim bai’ (adran 173)

Efallai na chewch wrandawiad os yw’r landlord yn defnyddio’r weithdrefn troi allan ‘dim bai’. Fodd bynnag, dylai’r papurau llys a gewch roi’r cyfle i chi ddweud os nad ydych chi’n credu bod y landlord wedi dilyn y weithdrefn gywir. Yn dibynnu ar yr amgylchiadau, gall y llys benderfynu bod gwrandawiad yn briodol.

Os yw’ch landlord yn defnyddio’r weithdrefn troi allan ‘dim bai’, yna rhaid i’r llys roi gorchymyn meddiant i’r landlord ar yr amod eu bod wedi dilyn y weithdrefn yn gywir.

Os yw’ch landlord wedi rhoi hysbysiad adran 173 i chi a’ch bod chi’n credu eu bod nhw’n eich troi allan yn hytrach na gwneud atgyweiriadau neu sicrhau bod eich cartref yn addas i fyw ynddo, yna dylech chi hysbysu’r llys yn eich ffurflen amddiffyn. Gall y llys benderfynu nad yw’n rhesymol caniatáu i’ch landlord eich troi allan. Gelwir hyn yn droi allan dialgar. Mae’n debyg y byddwch chi’n cael gwrandawiad os yw hyn yn wir.

Ni all eich landlord roi hysbysiad adran 173 ‘dim bai’ i chi o dan gymal torri am 6 mis yn dilyn penderfyniad y llys i ddiystyru troi allan dialgar.

Ôl-ddyledion rhent difrifol

Os yw’ch landlord yn gwneud cais i’r llys, dylai’r papurau a gewch gan y llys roi’r cyfle i chi ddweud os nad ydych chi’n credu bod y landlord wedi dilyn y weithdrefn hysbysu gywir. Gallwch hefyd hysbysu’r llys os ydych chi’n credu bod camgymeriad wedi bod wrth gyfrifo ôl-ddyledion rhent neu os oes problemau gyda hawlio budd-dal tai neu gredyd cyffredinol.

Os yw’ch landlord yn eich troi allan am ôl-ddyledion rhent difrifol, mae’n rhaid i’r llys roi gorchymyn meddiant os ydych chi mewn ôl-ddyledion o 2 fis ar y diwrnod y cawsoch chi rybudd ac ar ddiwrnod y gwrandawiad. Os nad ydych chi mewn ôl-ddyledion rhent difrifol ar un o’r dyddiau hyn, gall y llys benderfynu peidio â’ch troi allan.

Am wybodaeth am y gwahanol benderfyniadau y gall y llys eu gwneud, gweler yma.

Seiliau dros droi allan: ‘seiliau dewisol’

Mewn rhai amgylchiadau, efallai y bydd eich landlord yn dewis eich troi allan gan ddefnyddio rhesymau penodol. Gelwir y rhesymau hyn yn seiliau ‘dewisol’. Mae 2 fath o sail ddewisol:

Torri contract

Os ydych chi wedi torri unrhyw delerau o’ch contract, efallai y bydd eich landlord yn gallu eich troi allan. Gallai torri contract gynnwys:

• ôl-ddyledion rhent (efallai y byddwch yn gallu cael cyngor ar ddyledion gan y cynllun ‘Lle i Anadlu’)
• is-osod rhan neu’r cyfan o’r eiddo heb ganiatâd
• ymddwyn yn anghymdeithasol

Seiliau rheoli ystad

Mae enghreifftiau o seiliau rheoli ystad yn cynnwys:

• os yw’r landlord yn gwneud gwaith adeiladu neu ailddatblygu
• os yw’r eiddo wedi’i addasu’n arbennig ac mae ei angen i gartrefu rhywun ag anghenion sy’n addas i’r eiddo

Faint o rybudd y byddaf yn ei gael?

Os yw’ch landlord yn eich troi allan am dorri contract neu seiliau rheoli ystad, fel arfer byddwch yn cael 1 mis o rybudd cyn y gall eich landlord ddechrau achos llys.

Fodd bynnag, os yw’r landlord yn eich troi allan am ymddygiad gwrthgymdeithasol, gallant ddechrau achos llys cyn gynted ag y byddant wedi rhoi rhybudd i chi.

Os yw’ch landlord yn eich troi allan oherwydd eich bod wedi etifeddu’r contract a bod y cartref yn fwy nag sydd ei angen arnoch, yna ni allant roi rhybudd tan 6 mis ar ôl iddynt ddarganfod am farwolaeth deiliad y contract. Ar ôl i 12 mis fynd heibio, ni allant roi rhybudd gan ddefnyddio’r sail hon.

Os yw’ch landlord yn eich troi allan oherwydd bod cyd-ddeiliad contract wedi gadael y contract a bod y cartref yn fwy nag sydd ei angen arnoch, rhaid iddynt roi rhybudd o fewn 6 mis i’r cyd-ddeiliad contract adael y contract.

Ar ôl rhoi rhybudd i chi, mae gan eich landlord 6 mis i ddechrau achos llys.

Ceisiwch gymorth bob amser os cewch hysbysiad. Gall cynghorydd wirio a yw’r hysbysiad yn gywir ac efallai y bydd yn gallu eich helpu i gadw’ch cartref.

Sut mae’r llys yn gwneud penderfyniad

Seiliau dewisol

Os yw’ch landlord yn eich troi allan gan ddefnyddio ‘sail’, dim ond os yw’r landlord yn profi’r sail ac mae’n rhesymol eich troi allan y gall y llys benderfynu eich troi allan. Os yw’r sail yn sail rheoli ystadau, yna rhaid i’r landlord hefyd ddangos i’r llys eu bod yn darparu llety amgen addas i chi. Am wybodaeth am y gwahanol benderfyniadau y gall y llys eu gwneud, gweler yma.

Ceisiwch gymorth os ydych chi’n wynebu cael eich troi allan

Ceisiwch gymorth nawr os ydych chi’n wynebu cael eich troi allan. Gall cynghorydd wirio a yw’r hysbysiad yn gywir ac efallai y bydd yn gallu eich helpu i drafod gyda’ch landlord neu eich cynrychioli yn y llys. Cadwch y papurau a gawsoch gan y llys neu’ch landlord gyda chi pan fyddwch chi’n siarad â chynghorydd. Os ydych chi mewn perygl o golli’ch cartref, dylech chi gysylltu â’ch cyngor lleol i wneud cais digartrefedd.