Skip to main content

Ffioedd gosod

Mae’r rhan fwyaf o ffioedd gosod ar gyfer deiliaid contract yng Nghymru wedi’u gwahardd.

Darganfyddwch beth allwch chi ei wneud os codwyd ffi gosod gwaharddedig arnoch.

Gwahardd ffioedd gosod

Mae’r gwaharddiad ar ffioedd gosod yn berthnasol i gytundebau rhentu newydd yng Nghymru yr ymrwymir iddynt ar neu ar ôl 1 Medi 2019.

Mae’n berthnasol i unrhyw gontractau meddiannaeth safonol. Dyma’r math o gytundeb rhentu a ddefnyddir gan landlordiaid preifat, ac mae’n golygu nad yw landlordiaid preifat ac asiantaethau gosod tai yn cael codi ffioedd am y rhan fwyaf o bethau. Mae hefyd yn golygu na all landlordiaid cymunedol godi ffioedd am gontractau safonol.

Pa ffioedd sy’n cael eu gwahardd?

Ni all landlord neu asiant gosod tai godi ffioedd arnoch am:

  • wirio tystlythyrau neu wiriadau credyd
  • weinyddu
  • lunio contract meddiannaeth ysgrifenedig
  • adnewyddu contract meddiannaeth
  • ddiwygio tymor y cytundeb, er enghraifft ychwanegu mwy o amodau
  • ofyn am gontract neu ei ddiwygio os bydd un cyd-ddeiliad contract yn gadael ac yn cael ei ddisodli gan un arall
  • edrych ar eiddo
  • lunio rhestr eiddo
  • drefnu gwarantwr
  • archwilio eiddo ar ddiwedd y contract meddiannaeth.

Mae’r rhain i gyd yn ffioedd gwaharddedig. Os yw eich contract meddiannaeth yn cynnwys amod sy’n ei gwneud yn ofynnol i chi dalu ffi waharddedig, yna nid yw’r term hwn yn eich rhwymo.

Os ydych wedi talu ffi gwaharddedig i’ch landlord ni allant eich troi allan gan ddefnyddio hysbysiad ‘dim bai’ nes bod yr arian wedi’i ad-dalu. Mae hysbysiad ‘dim bai’ yn golygu hysbysiad adran 173, hysbysiad adran 186 neu hysbysiad ‘cymal terfynu’r landlord’. I gael rhagor o wybodaeth am y weithdrefn troi allan ar gyfer contractau safonol, cliciwch yma.

Yr hyn y gellir codi tâl arnoch amdano

Dim ond yn y sefyllfaoedd canlynol y gellir codi ffioedd arnoch:

  • rydych wedi torri un o delerau eich contract meddiannaeth ac mae gan y landlord neu’r asiant hawl i godi ‘taliad diofyn’ (gweler isod)
  • rydych yn hwyr yn talu eich rhent (gweler isod)
  • rydych am gadw eiddo ac mae’r landlord neu’r asiant yn codi ‘blaendal dal’.

Os ydych am adael contract meddiannaeth yn gynnar, gall y landlord neu’r asiant ofyn i chi dalu’r rhent am weddill y contract, er y gallant ofyn i chi dalu am gostau rhesymol yn unig sy’n ymwneud â dechrau contract meddiannaeth newydd gyda chontract newydd. -deiliad. Ni ellir codi ffi ‘dod allan’ neu ‘dynnu allan’ ychwanegol’ arnoch.

Taliadau rhagosodedig

Gall landlord neu asiant gosod tai godi ‘taliad diofyn’ arnoch os ydych wedi torri un o amodau eich contract meddiannaeth.

Dim ond os oes amod penodol yn y contract sy’n caniatáu ar gyfer taliad o’r fath y gellir codi taliad rhagosodedig. Os nad oes sôn am y sefyllfa yn eich contract, yna mae unrhyw daliad a godir yn ffi waharddedig. Dylid gwneud unrhyw gais am daliad rhagosodedig yn ysgrifenedig.

Mae’r swm y gall landlord neu asiant gosod eiddo ei godi arnoch am newid clo, allwedd neu ddyfais ddiogelwch arall wedi’i gyfyngu i’r gwir gost am adnewyddu. Dylech ofyn i’ch landlord neu’ch asiant gosod tai ddangos y dderbynneb neu’r anfoneb ar gyfer cost adnewyddu cyn i chi ei thalu.

Ffioedd am dalu rhent yn hwyr

Gall landlord neu asiant gosod tai godi ffi arnoch os ydych yn hwyr yn talu eich rhent.

Mae’r swm y gellir ei godi arnoch am daliad hwyr yn gyfyngedig:

  • rhaid i chi fod o leiaf 7 diwrnod yn hwyr yn talu eich rhent cyn y gellir codi ffi
  • rhaid i unrhyw log a godir beidio â bod yn fwy na chyfradd sylfaenol Banc Lloegr ynghyd â 3% APR. Er enghraifft, byddai taliad hwyr o 30 diwrnod o rent o £600, ar gyfradd sylfaenol Banc Lloegr o 0.75%, ynghyd â 4.5%, yn arwain at dâl o £3.70. Gallwch wirio’r gyfradd sylfaenol yma.

Mae unrhyw ffi am dalu’n hwyr dros y terfynau hyn yn ffi waharddedig.

Os ydych yn meddwl eich bod yn mynd i fod yn hwyr yn talu eich rhent, er enghraifft, mae oedi gyda’ch cais am fudd-dal, gwnewch yn siŵr eich bod yn dweud wrth eich landlord cyn gynted â phosibl. Maent yn fwy tebygol o gydymdeimlo a pheidio â chodi ffi arnoch os ydynt yn gwybod y bydd yn cael ei dalu’n fuan.

Costau eraill rhentu

Gellir gofyn i chi dalu:

Gall eich landlord hefyd godi tâl arnoch am gyfleustodau fel nwy, trydan a dŵr os ydynt wedi’u cynnwys yn eich contract. Ni allant godi mwy arnoch nag y maent yn ei dalu i’r cyflenwr. Gall eich landlord hefyd godi tâl arnoch am welliannau effeithlonrwydd ynni o dan gynllun bargen werdd.

Efallai y bydd yn rhaid i chi hefyd dalu am drwydded deledu ac unrhyw gostau ffôn, rhyngrwyd neu deledu lloeren.

Cyfyngiadau ar y rhent y gellir ei godi arnoch

Ni all landlord neu asiant gosod tai godi symiau gwahanol o rent arnoch bob mis (neu bob wythnos, yn dibynnu ar ba bryd y telir eich rhent). Rhaid i’r rhent fod yr un peth ar gyfer pob cyfnod codi tâl (ee: £500 y mis, yn hytrach na £300 y mis a £500 y mis nesaf).

Os codir un mis (neu wythnos) ychwanegol arnoch, yna byddai’r swm ychwanegol yn cael ei wahardd a byddai gennych hawl i ofyn amdano yn ôl.

Os ydych yn hapus i gael symiau gwahanol o rent, fodd bynnag mae gennych chi a’ch landlord yr hawl i gytuno iddo.

Cyfyngiad ar droi allan

Ni all eich landlord neu asiant gosod eiddo eich troi allan gan ddefnyddio’r weithdrefn troi allan ‘dim bai’ os:

  • rydych wedi talu ffi gwaharddedig ac nid yw wedi’i dychwelyd, neu
  • maent wedi methu ag ad-dalu blaendal cadw i chi a ddylai fod wedi’i ddychwelyd.

Gweler rhestr lawn o’r wybodaeth y mae’n rhaid ei rhoi i chi cyn y gall landlord gyflwyno hysbysiad ‘dim bai’ yn ein tudalennau ar droi allan gan landlord preifat.

Mynnwch help cyn gynted ag y gallwch os ydych wedi derbyn hysbysiad.

Os dechreuodd eich cytundeb rhentu cyn 1 Medi 2019

Ni fydd y gwaharddiad ar ffioedd yn berthnasol i chi os:

  • dechreuodd eich cytundeb cyn 1 Medi 2019, a
  • nad ydych wedi llofnodi cytundeb adnewyddu.

Bydd eich landlord neu asiant yn dal i allu codi ffioedd arnoch. Mae hyn yn cynnwys taliadau am:

  • gostau gweinyddol ar gyfer pethau fel galwadau ffôn a phost
  • ffioedd talu’n hwyr
  • ffioedd ar gyfer newid eich cytundeb rhentu.

Nid oes cyfyngiad ar faint y gellir ei godi arnoch os dechreuodd eich cytundeb rhentu cyn 1 Medi 2019 ond rhaid i asiantiaid gosod eiddo hysbysebu eu ffioedd ar eu gwefannau ac yn eu swyddfeydd. Rhaid iddynt ddweud wrthych:

  • cost pob ffi gan gynnwys TAW
  • beth mae’r ffi yn ei gynnwys.

Gall asiant gosod eiddo gael dirwy o hyd at £5000 os nad yw’n cydymffurfio â’r rheolau hyn.

Os ydych yn anghytuno â’r ffioedd a godir, neu os ydynt yn gudd neu’n aneglur, gallwch gwyno i’r asiantaeth gosod tai. Os na fyddant yn datrys y broblem, dywedwch wrth adran dai eich cyngor lleol neu cysylltwch â Rhentu Doeth Cymru a all ymchwilio i chi.

Ble gallaf gael rhagor o wybodaeth?

Defnyddiwch ein pecyn cymorth i ddarganfod beth allwch chi ei wneud os codwyd ffi gosod gwaharddedig arnoch.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cynhyrchu canllawiau manwl ar y gwaharddiad ar y ffi gosod.

Did you find this helpful?

 Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Medi 8, 2026 

Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.