Atgyweiriadau a chyflyrau gwael

Fel arfer, rhaid i’ch landlord wneud unrhyw atgyweiriadau sydd eu hangen i:

• strwythur a thu allan yr adeilad – mae hyn yn cynnwys waliau, y to, drysau a ffenestri allanol
• sinciau, baddonau, toiledau a ffitiadau eraill fel pibellau a draeniau
• gosodiadau gwresogi a dŵr poeth
• pob offer nwy, pibellau, ffliwiau ac awyru
• gwifrau trydanol

Os yw difrod wedi’i achosi gan y diffyg atgyweirio, neu os yw wedi’i achosi yn ystod unrhyw waith atgyweirio, rhaid i’ch landlord hefyd gywiro hynny.

Mae gan landlordiaid rai cyfrifoldebau ychwanegol am ddiogelwch nwy, trydan a thân yn eich cartref.

Rhaid iddynt hefyd sicrhau bod eich cartref yn rhydd o unrhyw beryglon a allai effeithio ar iechyd a diogelwch unrhyw un yn eich aelwyd.

Fel tenant, mae’n rhaid i chi ddefnyddio’ch cartref mewn ffordd gyfrifol. Mae hyn yn cynnwys;

• ei gadw’n lân
• peidio â difrodi’r eiddo, a sicrhau nad yw’ch ffrindiau a’ch ymwelwyr chwaith
• gwneud mân waith cynnal a chadw (er enghraifft, gwirio batris larwm mwg)
• defnyddio’r gwres yn iawn (er enghraifft, peidio â blocio ffliwiau nac awyru).

Gallwch ddarllen mwy am eich cyfrifoldebau yma.

Rhowch wybod am bob problem atgyweirio i’ch landlord (neu asiant eich landlord) cyn gynted â phosibl. Peidiwch ag aros nes bod y broblem wedi mynd yn ddrwg iawn – gallai gostio mwy i’w chywiro.

Y peth gorau yw rhoi gwybod am atgyweiriadau drwy e-bost neu lythyr – gwnewch yn siŵr eich bod yn rhoi’r dyddiad arno ac yn cadw copi. Bydd hyn o gymorth os bydd unrhyw broblem yn ddiweddarach.

Os byddwch yn rhoi gwybod am atgyweiriadau yn bersonol, dros y ffôn neu drwy neges destun, dilynwch hynny bob amser gyda llythyr neu e-bost yn cadarnhau’r manylion.

Defnyddiwch y llythyrau hyn i’ch helpu i weithio allan beth i’w ddweud.

Dylid gwneud atgyweiriadau brys cyn gynted â phosibl, ond gall atgyweiriadau eraill gymryd ychydig yn hirach. Mewn rhai sefyllfaoedd efallai y bydd angen atgyweiriadau dros dro.

Nid oes gennych yr hawl i roi’r gorau i dalu’ch rhent.

Os byddwch yn rhoi’r gorau i dalu’ch rhent, byddwch yn mynd i ôl-ddyledion a gallai’ch landlord gymryd camau i’ch troi allan – hyd yn oed os oes gennych reswm da pam nad ydych yn talu.

Os yw eich landlord yn gwrthod gwneud atgyweiriadau, efallai y bydd angen i chi gymryd camau pellach. Cadwch gofnodion bob amser o’r atgyweiriadau sydd eu hangen, a’r hyn rydych chi wedi’i wneud i gael eich landlord i’w gwneud.

Os nad yw eich landlord yn trefnu’r atgyweiriadau, gallwch gysylltu ag adran iechyd amgylcheddol eich cyngor lleol. Dewch o hyd i fanylion cyswllt eich cyngor lleol yma.

Defnyddiwch ein llythyr enghreifftiol i’ch helpu i weithio allan beth i’w ddweud wrth y cyngor.

Yna gall y cyngor ddod allan ac edrych ar eich eiddo i benderfynu a oes unrhyw beryglon.

Byddant yn defnyddio’r System Graddio Iechyd a Diogelwch Tai (HHSRS) a gallant gymryd camau yn erbyn eich landlord os ydynt yn dod o hyd i unrhyw beryglon.

Dysgwch fwy am y HHSRS yma.

Os na fydd y cyngor yn cymryd unrhyw gamau neu os nad yw eich landlord yn dal i ddatrys yr atgyweiriadau, efallai y byddwch yn gallu:

• mynd â’ch landlord i’r llys
• os yw’ch landlord yn gyngor neu’n gymdeithas dai, cwyno wrth Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru.