Mynd at y cyngor

Dylai’r cyngor roi help a chyngor i chi yn gynnar.

Os ydych chi mewn perygl o gael eich gwneud yn ddigartref, efallai y bydd y cyngor yn gweithio gyda chi i’ch helpu i aros lle rydych chi, neu efallai y byddant yn helpu i ddod o hyd i gartref i chi i’ch atal rhag dod yn ddigartref.

Os ydych chi eisoes yn ddigartref (gan gynnwys os ydych chi’n syrffio soffas) efallai y bydd y cyngor yn gweithio gyda chi i’ch helpu i ddod o hyd i rywle mwy addas.

Os yw’r cyngor yn credu y gallech fod:

• yn ddigartref
• yn gymwys i gael cymorth, a
• bod gennych angen blaenoriaethol
• dylai’r cyngor gynnig tai brys i chi tra byddant yn penderfynu beth arall y gallant ei wneud i chi.

Nid yw pawb yn gymwys i gael llety, ond nid yw hyn yn golygu y gall y cyngor eich gwrthod. O leiaf, mae’n rhaid i’r cyngor edrych ar eich sefyllfa a rhoi cyngor i chi i’ch helpu i ddod o hyd i gartref neu ei gadw.

Os oeddech chi’n byw yn y DU ar 31 Rhagfyr 2020 ac rydych chi’n:

• ddinesydd o’r Undeb Ewropeaidd (UE)
• dinesydd o’r Ardal Economaidd Ewropeaidd (AEE), neu’n
• ddinesydd o’r Swistir

mae rheolau newydd yn golygu bod yn rhaid i chi wneud cais i Gynllun Anheddu’r UE (EUSS) os ydych chi am gael cymorth gan y cyngor gyda’ch tai.

Am fwy o fanylion am yr EUSS a sut i wneud cais, cliciwch yma.

Byddwch mewn angen blaenoriaeth os ydych chi:

• 16 neu 17
• 18 i 21 ac wedi treulio peth amser mewn gofal (hyd yn oed os mai dim ond am un noson)
• 18 i 21 ac mewn perygl o gael eich camfanteisio
• beichiog
• cyfrifol am blant dibynnol
• agored i niwed am reswm arbennig, er enghraifft oherwydd cyflwr iechyd neu broblemau caethiwed.

Efallai bod rhesymau eraill pam y dylech gael eich ystyried yn angen blaenoriaeth. Cymerwch olwg ar ein tudalen gyngor am fwy o fanylion.

Dylech gysylltu â’r cyngor i wneud cais digartrefedd. Gallwch wneud hyn:

• yn bersonol
• dros y ffôn
• yn ysgrifenedig.

Mae’n debyg y bydd y cyngor yn gwneud apwyntiad i chi fynd i’w swyddfeydd i drafod eich cais.

Cymerwch olwg ar y rhestr hon o bethau y dylech geisio eu cymryd gyda chi.

Yn yr apwyntiad, bydd y cyngor yn gofyn llawer o gwestiynau, fel:

• sut y daethoch chi’n ddigartref, neu mewn perygl o gael eich gwneud yn ddigartref?
• oes gennych chi unrhyw gefnogaeth?
• oes unrhyw un arall yn eich aelwyd?
• beth yw eich anghenion?

Gall yr apwyntiad fod yn eithaf brawychus ond gwnewch yn siŵr eich bod chi’n cymryd eich amser ac yn egluro’ch sefyllfa’n glir. Os nad ydych chi’n deall rhywbeth, yna gwnewch yn siŵr eich bod chi’n gofyn iddyn nhw ei egluro eto. Cofiwch fod y cyngor yno i’ch helpu chi.

Os gallwch chi, ceisiwch fynd â rhywun rydych chi’n ymddiried ynddo i’r apwyntiad gyda chi.

Efallai y bydd y cyngor yn gwneud penderfyniad ar unwaith, neu efallai y bydd angen mwy o amser arnyn nhw i feddwl am ba gymorth y gallan nhw ei roi i chi.

Dylen nhw anelu at gael eu penderfyniad i chi o fewn 10 diwrnod gwaith. Os nad yw’r cyngor yn mynd i’ch helpu chi, dylen nhw roi rhesymau llawn i chi. Os yw’n benderfyniad cadarnhaol, yna dylen nhw ysgrifennu i ddweud wrthych chi pa gymorth maen nhw’n mynd i’w roi i chi a gallant ysgrifennu cynllun tai llawn.

Os oes gennych chi angen blaenoriaethol, yna efallai y bydd y cyngor yn cynnig tai brys i chi tra byddant yn gwneud eu penderfyniad.

Os ydych chi’n anghytuno â phenderfyniad y cyngor, mae gennych chi 21 diwrnod i ofyn iddo gael ei ailystyried. Gelwir hyn yn gofyn am ‘adolygiad‘.

Os nad ydych chi’n siŵr sut i ofyn i’r cyngor adolygu eu penderfyniad, neu os oes angen rhywfaint o help arnoch i wneud hynny, yna mae’n bwysig eich bod chi’n cael cyngor cyn gynted â phosibl.

Os byddwch chi’n methu’r dyddiad cau, efallai na fyddwch chi’n gallu cael y penderfyniad wedi’i ailystyried.

Os yw’r cyngor yn penderfynu eu bod nhw’n ddyledus i chi ac yn cynnig llety i chi nad ydych chi’n meddwl sy’n addas i chi nac i unrhyw un yn eich aelwyd, dylech chi ddweud wrth y cyngor pam. Peidiwch â gwrthod y cynnig heb gael cyngor yn gyntaf oherwydd efallai na fydd yn rhaid i’r cyngor gynnig unrhyw beth arall i chi.