- Os oes gennych gontract meddiannaeth sicr gyda landlord cymunedol gallwch gyfnewid eich cartref â deiliad contract diogel arall os oes ganddo landlord cymunedol.
- Gelwir hyn yn ‘drosglwyddiad i ddeiliad contract diogel arall’.
- Mae hwn yn derm sylfaenol o bob contract diogel, cyn belled â bod eich landlord yn landlord cymunedol (h.y. cyngor neu gymdeithas tai).
Trosglwyddo i ddeiliad contract diogel arall
Os oes gennych gontract diogel gyda landlord cymunedol, un o delerau sylfaenol eich contract yw y gallwch gyfnewid eich cartref â deiliad contract diogel arall yng Nghymru, cyn belled â bod ganddynt landlord cymunedol. Roedd hwn yn arfer cael ei gyfeirio ato fel “cyfnewid ar y cyd” ond fe’i gelwir bellach yn “drosglwyddiad i ddeiliad contract diogel arall”.
Mae’r hawl i gyfnewid eich cartref â deiliad contract diogel arall yn y modd hwn hefyd yn berthnasol i chi os symudoch i mewn cyn 1 Rhagfyr 2022 a bod gennych gontract diogel wedi’i drosi.
Mae trosglwyddiad rhwng deiliaid contract diogel yn wahanol i wneud cais am drosglwyddiad rhestr aros oherwydd bod eich anghenion tai wedi newid. Dyma lle rydych yn gwneud cais i’r gofrestr tai am eiddo landlord cymunedol arall.
A oes angen caniatâd fy landlord arnaf i gyfnewid fy nghartref?
Bydd angen caniatâd eich landlord arnoch i gyfnewid eich cartref ond dim ond os oes rheswm da y gall eich landlord wrthod rhoi caniatâd. Mae’r gyfraith yn nodi’r hyn y gall eich landlord ei ystyried, er enghraifft:
- mae eich landlord wedi dechrau achos troi allan
- rydych chi, neu rywun sy’n byw gyda chi, neu ymwelydd wedi cymryd rhan mewn ymddygiad gwrthgymdeithasol
- bod eich cartref wedi’i addasu ar gyfer person sydd â gofynion arbennig ac nid oes gan neb ar aelwyd deiliad y contract newydd y gofynion hynny
- bod y cartref yr ydych am symud iddo yn fwy nag sydd ei angen ar eich cartref
- mae’r cartref rydych chi am symud iddo yn rhy fach i’ch cartref a byddech chi’n orlawn
- mae gennych ôl-ddyledion rhent (efallai y bydd eich landlord yn dweud wrthych fod yn rhaid talu ôl-ddyledion rhent cyn y gallwch gyfnewid eich cartref)
- hawliau olyniaeth y person(au) yr ydych am gyfnewid â nhw
Nid yw hon yn rhestr lawn o’r amgylchiadau y gall eich landlord eu cymryd i ystyriaeth. Gallwch gael rhagor o wybodaeth am ganiatâd landlord yma.
Mynnwch help os na fydd eich landlord yn rhoi caniatâd i chi gyfnewid. Efallai y bydd cynghorydd yn gallu trafod gyda’ch landlord fel y gall y cyfnewid fynd yn ei flaen neu gall gyflwyno apêl yn erbyn y penderfyniad.
Mae’n rhaid i’r cyfnewid gael ei drefnu’n gywir a bydd angen i ddeiliad y contract neu’r tenant yr ydych yn cyfnewid ag ef hefyd gael caniatâd ei landlord. Os ewch ymlaen a chyfnewid heb ganiatâd y ddau landlord, gallai’r ddau ohonoch golli eich cartrefi.
Mae’n bosibl y gallwch gyfnewid eich cartref â thenant sicr neu denant sicr o rywle arall yn y DU. Dylai fod gan eich landlord cymunedol bolisi ynghylch cyfnewid eich cartref â deiliad contract arall, neu gyfnewid â thenant cyngor neu gymdeithas tai rhywle arall yn y DU.Dylid darparu copi i chi os byddwch yn gofyn amdano. Rhaid i’w polisi ddilyn yr hyn a ddywed y gyfraith. Os ydych yn ansicr, mynnwch help.
Pwy sy’n gymwys i gyfnewid cartrefi â deiliad contract diogel arall?
I gyfnewid contractau meddiannaeth diogel yng Nghymru, rhaid i chi fod yn:
- ddeiliad contract diogel gyda landlord cymunedol
Ni allwch gyfnewid contractau diogel os:
- ydych â chontract safonol rhagarweiniol neu gontract safonol ymddygiad gwaharddedig gyda landlord cymunedol
- ydych yn rhentu fflat un ystafell neu ystafell hostel gan y cyngor
- ydych yn rhentu eich cartref gan landlord preifat.
Sut mae dod o hyd i rywun i gyfnewid fy nghontract diogel ag ef?
Mae deiliaid contract yn trefnu trosglwyddiadau rhwng contractau diogel eu hunain, yn aml gyda chymorth gwefan ‘homeswap’ benodedig, megis:
Mae rhai safleoedd yn codi ffi am gofrestru. Gofynnwch i’ch landlord a oes ganddo drefniant sy’n caniatáu ichi ddefnyddio gwefan cyfnewid cartref am ddim.
Pan fyddwch yn cofrestru ar-lein i ddefnyddio gwefan Homeswap gofynnir i chi am fanylion eich cartref presennol, y math o gartref rydych yn chwilio amdano a ble rydych am fyw. Cynhwyswch luniau os gallwch chi.
Unwaith y byddwch wedi cofrestru, gallwch gael manylion eiddo, cysylltu â deiliaid contract neu denantiaid eraill a threfnu i weld eu cartrefi.
Efallai y bydd grwpiau ‘cyfnewid cartrefi’ pwrpasol hefyd ar wefannau cyfryngau cymdeithasol, fel Facebook.
Pan fyddwch chi’n dod o hyd i eiddo addas a’ch bod chi a deiliad y contract neu denant arall yn hapus i gyfnewid, rhaid i chi wneud cais ysgrifenedig i ofyn am ganiatâd eich landlord. Rhaid i’r person yr ydych am gyfnewid ag ef wneud yr un peth â’i landlord.
Mae gan eich landlord 1 mis i benderfynu a ddylid rhoi caniatâd i chi gyfnewid eich contract ai peidio. Os bydd eich landlord yn gofyn am ragor o wybodaeth gennych cyn iddynt wneud penderfyniad, mae ganddo 1 mis o’r amser y byddwch yn darparu’r wybodaeth y gofynnodd amdani. Darganfyddwch fwy yma. Os na chewch unrhyw benderfyniad o fewn yr amser hwn, mynnwch help.
Pa hawliau sydd gennyf os byddaf yn cyfnewid fy nghartref?
Cyn i chi gytuno i gyfnewid eich contract diogel â deiliad contract neu denant arall, bydd rhiad:
- gwirio pa fath o gontract meddiannaeth (neu denantiaeth os ydych yn symud i rywle arall yn y DU) y byddwch yn ei gymryd drosodd yn eich cartref newydd. Mae’n bosibl y bydd gennych hawliau gwahanol gyda’ch cytundeb newydd, yn enwedig os nad yw’r cartref newydd yng Nghymru lle mae mathau gwahanol o denantiaeth
- gwirio a oes angen unrhyw waith atgyweirio neu ailaddurno. Pan fyddwch chi’n cyfnewid, rydych chi’n derbyn yr eiddo yn y cyflwr rydych chi’n ei ddarganfod
- darganfod faint o rent y byddwch yn ei dalu
- peidio â gwneud na derbyn unrhyw daliad am gyfnewid â deiliad y contract neu denant arall. Mae hyn yn anghyfreithlon a gallech gael eich erlyn a’ch troi allan.
Os ydych chi’n cyfnewid gyda thenant cyngor diogel neu denant cymdeithas dai sicr rhywle arall yn y DU efallai y bydd yn rhaid i chi lofnodi “gweithred aseinio” er mwyn i’r cyfnewid fod yn gyfreithiol-rwym. Mae hon yn ddogfen gyfreithiol y mae’n rhaid iddi gael ei llofnodi gan dyst annibynnol.
Os ydych yn cyfnewid gyda deiliad contract diogel arall yng Nghymru, nid oes angen llofnodi gweithred, ond bydd eich landlord cymunedol yn gofyn i chi lofnodi contract meddiannaeth newydd a gwaith papur perthnasol arall. Os ydych yn ansicr ynghylch yr hyn y gofynnir i chi ei lofnodi, mynnwch help.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Hydref 20, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
