Skip to main content

Taliadau Tai yn ôl Disgresiwn (TTD)

DIWEDDARIAD AR FUDD-DAL TAI

Mae Budd-dal Tai yn cael ei ddisodli gan Gredyd Cynhwysol. Dim ond os ydych yn bodloni un o’r amodau canlynol y gallwch wneud hawliad newydd am Fudd-dal Tai:

Os ydych yn cael Budd-dal Tai, byddwch yn derbyn llythyr gan yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP). Gelwir y llythyr hwn yn ‘hysbysiad mudo’. Bydd yr hysbysiad yn nodi dyddiad cau i chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol. Os na wnewch gais mewn pryd, efallai y byddwch yn derbyn llai o Gredyd Cynhwysol.

I gael rhagor o wybodaeth am symud i Gredyd Cynhwysol, ewch i wefan Cyngor ar Phopeth.

Mae Taliad Tai Dewisol (TTD) yn daliad ychwanegol a wneir gan eich cyngor lleol os ydych yn cael trafferth talu eich costau tai. Nid oes angen talu TTD yn ôl.

Pwy all gael TTD?

Bydd eich cyngor lleol yn penderfynu a allwch dderbyn TTD ac, os felly, am faint ac am ba hyd y gellir gwneud y taliad.

Gellir talu TTD ar gyfer:

  • diffyg rhwng y budd-dal tai neu gostau tai Credyd Cynhwysol a gewch a’r rhent y mae’n rhaid i chi ei dalu eich hun
  • blaendal rhent
  • rhent ymlaen llaw
  • costau symud eiddo nad ydych wedi symud iddo eto.

Mewn rhai sefyllfaoedd, efallai y bydd eich cyngor lleol yn gwneud taliad i’ch atal rhag dod yn ddigartref, neu i helpu gydag ôl-ddyledion rhent.

Ym mhob achos, mae angen eich bod eisoes yn derbyn costau tai budd-dal tai neu gredyd cynhwysol (CC).

Beth fydd y cyngor yn ei ystyried pan fyddaf yn gwneud cais?

Rhowch gymaint o wybodaeth ag y gallwch i’r cyngor i egluro pam fod angen TTD arnoch.

Dywedwch wrth y cyngor:

  • pam mae angen help arnoch gyda’ch rhent
  • beth sydd wedi achosi diffyg yn eich rhent – er enghraifft, mae’n rhaid i chi dalu’r dreth ystafell wely neu rydych wedi colli incwm oherwydd salwch
  • os ydych mewn perygl o fod yn ddigartref oherwydd eich diffyg rhent neu ôl-ddyledion rhent.

Faint yw TTD?

Bydd y cyngor yn penderfynu faint a pha mor aml y gwneir unrhyw TTD.

Fel arfer telir TTD am gyfnod penodol o amser – os yw hyn yn wir, dylai’r cyngor ei gwneud yn glir i chi pryd y daw’r taliad i ben. Efallai y bydd yn rhaid i chi wneud cais am TTD arall ar ddiwedd y cyfnod.

Mewn rhai amgylchiadau, gallai fod yn briodol i’r cyngor wneud dyfarniad hirdymor i chi (er enghraifft, os ydych yn byw mewn eiddo sydd wedi’i addasu’n sylweddol ar gyfer eich anabledd a bod eich budd-dal tai wedi’i leihau oherwydd y dreth ystafell wely ).

Os bydd eich amgylchiadau’n newid tra’ch bod yn derbyn TTD, yna dylech ddweud wrth y cyngor am y newidiadau hynny fel y gallant adolygu’r taliad.

Sut gallaf wneud cais?

Rydych chi’n gwneud cais am TTD i’ch cyngor lleol. Dewch o hyd i broses ymgeisio TTD eich cyngor drwy roi eich cod post yma:

Ymddiheuriadau, dim ond yn Saesneg mae’r offeryn chwilio hwn ar gael.

Pa wybodaeth ddylwn i ei hanfon gyda’r hawliad?

Mae’n debyg y gofynnir i chi roi tystiolaeth o’ch incwm, eich gwariant ac unrhyw gynilion. Efallai y bydd yn rhaid i chi ddarparu copïau o’ch biliau, fel rhent, dŵr, trydan neu nwy.

Os ydych yn derbyn budd-daliadau anabledd fel Taliadau Annibyniaeth Bersonol (PIP) neu Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) gwnewch yn siŵr eich bod yn esbonio a ydych yn defnyddio’r budd-daliadau hynny i dalu am bethau sy’n ymwneud â’ch anabledd. Ni ddylai’r cyngor wedyn eu cymryd i ystyriaeth.

Os na fyddaf yn ei gael, a allaf apelio?

Os bydd eich cyngor yn gwrthod eich cais, gallwch ofyn iddynt ailystyried os credwch fod y penderfyniad yn annheg.

Os bydd y cyngor yn gwrthod edrych arno eto neu’n peidio â newid eu meddwl, nid oes hawl gyfreithiol i apelio, er y gallai’r cyngor gael ei herio os yw wedi gweithredu’n afresymol wrth ymdrin â’ch hawliad. Os credwch fod hyn yn berthnasol, mynnwch help ar unwaith.

Mewn achosion lle bu rhywfaint o gamweinyddu efallai y gallwch gwyno i Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru.

Mae cynghorau yn derbyn cyllid newydd ar gyfer Taliadau Tai yn ôl Disgresiwn bob blwyddyn ariannol felly os caiff ei wrthod eleni gallwch barhau i wneud cais eto yn y flwyddyn ariannol nesaf.

Did you find this helpful?

 Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Hydref 29, 2026 

Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.