Os ydych yn gwneud cais newydd i helpu i dalu eich rhent mae’n debyg y bydd yn rhaid i chi hawlio Credyd Cynhwysol. Fodd bynnag, os ydych wedi cyrraedd oedran pensiwn y wladwriaeth neu’n byw mewn tai â chymorth, tai gwarchod neu dai dros dro, gallwch hawlio budd-dal tai. Gallwch hawlio os ydych yn gweithio neu ddim yn gweithio. Mae’n rhaid i chi wneud cais yn uniongyrchol i’r cyngor.
Dilynwch y rheolau yn ein rhestr wirio bob amser wrth wneud cais am fudd-daliadau.
Sut mae gwneud hawliad?
Mae nifer o ffyrdd o wneud cais am fudd-dal tai, yn dibynnu a ydych hefyd yn hawlio budd-daliadau eraill ar yr un pryd:
- Gwneud cais am fudd-dal tai ar ei ben ei hun
- Os ydych am wneud cais am fudd-dal tai yn unig, dylech gysylltu â’ch cyngor lleol. Gallwch ddod o hyd i’r rhif cyswllt yn y llyfr ffôn neu roi eich cod post yma i gael eich cyfeirio at wefan y cyngor cywir.
Llenwch y ffurflen ar-lein neu gofynnwch i’r cyngor anfon ffurflen atoch i’w chwblhau a’i dychwelyd.
Gwneud cais am fudd-dal tai ar yr un pryd â budd-daliadau eraill
Gallwch wneud cais am fudd-dal tai ar yr un pryd â gwneud cais am fudd-daliadau eraill, megis lwfansau cymorth cyflogaeth (LCCh), lwfans ceisio gwaith yn seiliedig ar incwm (JSA) neu gymhorthdal incwm (IS).
Cysylltwch â’r Ganolfan Byd Gwaith ar 0800 055 6688 (Cymraeg 0800 012 1888) i wneud cais. Bydd y Ganolfan Byd Gwaith fel arfer yn anfon eich cais am fudd-dal tai ymlaen at eich cyngor. Efallai y bydd y cyngor yn gofyn i chi am ragor o wybodaeth i’w helpu i brosesu’r hawliad.
Gwneud cais am fudd-dal tai ar yr un pryd â chredyd pensiwn
Gallwch hawlio budd-dal tai ar yr un pryd â hawlio credyd pensiwn.
Cysylltwch â’r Gwasanaeth Pensiwn ar 0800 99 1234 (Cymraeg 0800 731 7936) i wneud cais. Bydd y Gwasanaeth Pensiwn fel arfer yn anfon eich cais am fudd-dal tai ymlaen at eich cyngor. Efallai y bydd y cyngor yn gofyn i chi am ragor o wybodaeth i’w helpu i brosesu’r hawliad.
Os ydych yn hawlio credyd cynhwysol
Os ydych yn hawlio credyd cynhwysol, bydd help tuag at eich costau tai yn cael ei gynnwys fel rhan o’ch cais, felly ni fydd angen cais ar wahân am fudd-dal tai.
Sut ydw i’n llenwi’r ffurflen?
Pan fyddwch yn llenwi’r ffurflen, ceisiwch roi cymaint o wybodaeth â phosibl. Byddwch yn onest – os byddwch yn dweud celwydd neu’n dal gwybodaeth yn ôl fe allech chi gael gormod o fudd-dal yn y pen draw a gorfod ei dalu’n ôl yn ddiweddarach. Gallech hyd yn oed gael eich erlyn.
Cofiwch ateb pob cwestiwn, neu bydd yr adran yn anfon y ffurflen yn ôl atoch, a fydd yn achosi oedi.
Os ydych chi’n cael trafferth llenwi ffurflen, gofynnwch am help. Mae cymorth ar gael gan Cyngor ar Bopeth, eich cyngor lleol neu ganolfan gynghori leol arall.
Pa wybodaeth sydd angen i mi ei darparu?
Pan fyddwch yn ateb cwestiwn ar y ffurflen gais, bydd yn dweud wrthych a oes angen i chi ategu hwn â gwybodaeth. Lawrlwythwch ein rhestr wirio o bethau y gallai’r adran budd-dal tai fod eisiau eu gweld. Byddant am weld yr holl ddogfennau gwreiddiol.
Os na allwch ddod o hyd i’r holl wybodaeth sydd ei hangen, rhowch y ffurflen i’r cyngor beth bynnag. Mae gennych 28 diwrnod i gyflwyno eich holl wybodaeth.
Bydd y cyngor yn ysgrifennu atoch os oes angen rhagor o wybodaeth arnynt. Mae’n bwysig iawn eich bod yn darparu’r wybodaeth y maent yn gofyn amdani o fewn y terfyn amser y maent yn ei roi i chi, fel arfer mis calendr yn y cais cyntaf. Os ydych yn cael anhawster i ddarparu’r wybodaeth, cysylltwch â’r adran budd-dal tai ac eglurwch y broblem. Os na fyddwch yn darparu’r wybodaeth, mae’n debyg y byddant yn ysgrifennu atoch i ddweud y byddant yn gwneud penderfyniad nad oes gennych hawl i fudd-dal. Mae gennych hawl i herio penderfyniad o’r fath, a dylech gael cyngor ar unwaith os cewch lythyr fel hwn.
Ble dylwn i anfon y ffurflen?
Dylai ffurflen y cyngor fynd i swyddfa leol y cyngor fel arfer.
Os oes gennych ffurflen hawlio cyngor, bydd yn dweud wrthych y cyfeiriad ar y ffurflen. Fel arall, cliciwch yma i chwilio am y cyfeiriad cywir ar wefan y cyngor.
A allaf bostio’r ffurflen?
Gallwch bostio’r ffurflen, ond byddwch yn ymwybodol:
- ni fydd gennych gofnod eich bod wedi’i bostio a bydd yn rhaid i chi anfon eich dogfennau gwreiddiol drwy’r post (mae pethau fel pasbortau a thystysgrifau geni yn ddrud i’w disodli)
- mae posibilrwydd y gallai eich ffurflen a’ch dogfennau fynd ar goll naill ai yn y post neu yn swyddfeydd y cyngor.
Os yn bosibl, dylech roi’r ffurflen i mewn i swyddfeydd y cyngor eich hun a chael derbynneb. Os nad yw hyn yn bosibl, efallai y byddwch am ei anfon trwy ddosbarthiad cofnodedig. Dylech gadw cofnod o’r dyddiad yr anfonoch y ffurflen a manylion unrhyw wybodaeth a gynhwyswyd gennych.
Cofiwch, fel arfer telir budd-dal tai o’r dydd Llun ar ôl i’ch cais gyrraedd yno. Os bydd eich ffurflen yn mynd ar goll, fe allech chi orfod talu’r rhent eich hun yn y pen draw, gan mai eich gair chi yn erbyn gair y cyngor y gwnaethoch chi bostio’r ffurflen.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Medi 7, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
