Os ydych yn cael Budd-dal Tai a’ch bod wedi newid eich amgylchiadau, dylech roi gwybod am y newid i adran Budd-dal Tai eich cyngor lleol cyn gynted â phosibl.
Pam fod angen i mi roi gwybod am newid yn fy amgylchiadau?
Gall newid yn eich amgylchiadau effeithio ar faint o fudd-dal a gewch.
Os na fyddwch chi’n rhoi gwybod am rywbeth, fe allech chi gael gormod o fudd-dal yn y pen draw a gorfod ei dalu’n ôl yn ddiweddarach. Gallech hefyd golli allan ar arian Budd-dal Tai yr ydych yn gymwys i’w dderbyn.
Mewn rhai sefyllfaoedd, gallech gael eich dirwyo neu eich erlyn os na fyddwch yn rhoi gwybod am newidiadau sy’n effeithio ar eich cais am Fudd-dal Tai.
Os bydd eich newid mewn amgylchiadau yn effeithio ar faint o fudd-dal a gewch, gall hyn fod yn effeithiol naill ai ar unwaith neu ar y dydd Llun ar ôl i’r newid ddigwydd.
Beth yw newid mewn amgylchiadau?
Mae’r newidiadau y mae’n rhaid i chi ddweud wrth yr adran Budd-dal Tai amdanynt yn cynnwys:
Os:
- rydych chi’n symud tŷ
- rhywun arall yn symud i mewn i’ch tŷ, neu
- mae rhywun yn symud allan o’ch tŷ
Os ydych chi (neu rywun sy’n byw gyda chi):
- a yw eich budd-dal wedi dod i ben neu symud o un budd-dal i un arall (er enghraifft o lwfans cyflogaeth a chymorth i lwfans ceisio gwaith)
- os oes gennych newid i swm y budd-dal neu gredyd treth a gewch
- gorfod talu credyd treth yn ôl dros daliad
- cael budd-dal newydd
- cael swydd neu newid swydd
- cael swydd a newid oriau, neu gael codiad cyflog
- yn cael eu cymeradwyo i ffwrdd o’r gwaith ac yn derbyn tâl salwch statudol neu dâl gostyngol
- newid swm y cynilion sydd gennych, neu
- cael newid i swm y pensiwn a gewch
Os:
- mae gennych chi fabi
- plentyn yn eich tŷ yn troi’n 16 oed, neu
- plentyn yn eich tŷ yn gadael yr ysgol
Os ydych chi neu rywun sy’n byw gyda chi:
- yn mynd i mewn, neu’n dod allan o’r ysbyty
- yn mynd i’r carchar;,
- yn dod yn fyfyriwr
Os:
- byddwch yn cymryd lletywr
- rydych yn isosod eich tŷ, neu
- rydych yn mynd i fod i ffwrdd o’ch cartref am gyfnod o amser, er enghraifft gweithio i ffwrdd neu fynd ar wyliau estynedig
Os:
- bod eich tâl rhent yn newid, neu
- os oes gennych unrhyw newid arall a allai effeithio ar eich budd-dal.
Defnyddiwch ein llythyr enghreifftiol i ddweud wrth yr adran Budd-dal Tai am y newid yn eich amgylchiadau. Os gallwch chi, cymerwch y llythyr yn bersonol a gofynnwch am dderbynneb. Cadwch hwn mewn lle diogel. Os nad yw hyn yn bosibl, cymerwch gopi o’r llythyr a chofnod o’r dyddiad y gwnaethoch ei anfon. Bydd hyn yn helpu i osgoi problemau os aiff y llythyr ar goll.
Mae gen i lythyr yn dweud fy mod wedi cael gormod o fudd-dal
Os byddwch yn derbyn llythyr yn dweud wrthych eich bod wedi cael gormod o fudd-dal, mynnwch help. Bydd cynghorydd yn gallu gwirio a yw’r adran Budd-dal Tai wedi gwneud camgymeriad, neu eich helpu i herio’r penderfyniad os nad eich bai chi oedd y rheswm y talwyd gormod o fudd-dal i chi.
Efallai y bydd y cyngor yn dweud wrthych eich bod wedi cael gordaliad budd-dal os nad oeddent yn gwybod beth oedd eich incwm am gyfnod. Os felly, dylech roi prawf o’ch incwm ar gyfer y cyfnod hwnnw i’r cyngor a gofyn iddynt ailasesu eich hawl i fudd-dal. Bydd unrhyw swm y dylech fod â hawl iddo wedyn yn cael ei dynnu oddi ar swm y budd-dal a ordalwyd sy’n ddyledus gennych.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Medi 7, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
