Os ydych chi’n credu bod penderfyniad ynghylch eich hawliad Credyd Cynhwysol (CC) yn anghywir, efallai y byddwch chi’n gallu gofyn iddo gael ei ailystyried.
Gofyn am adolygiad
Gallwch ofyn am i’r penderfyniad gael ei ailystyried, neu ei ‘adolygu’. Gelwir hyn yn ‘ailystyriaeth orfodol’.
Gallai hyn fod oherwydd eich bod wedi:
- cael eich talu’r swm anghywir
- cael eich sancsiynu pan na ddylech chi fod wedi cael eich derbyn
- cael eich gwrthod CC pan ddylech chi gael hawlio.
Mae angen i chi ofyn am adolygiad o fewn 1 mis i ddyddiad y penderfyniad. Mewn rhai amgylchiadau gellir ymestyn hyn i 13 mis ond dim ond os gallwch chi ddangos bod gennych chi reswm da dros ofyn am yr adolygiad yn hwyr (er enghraifft, roeddech chi yn yr ysbyty neu roeddech chi angen dehonglydd i ddeall y llythyrau).
Sut ydw i’n gofyn am adolygiad?
Gallwch ofyn am adolygiad drwy:
- ysgrifennu neges yn eich dyddiadur Credyd Cynhwysol
- ffonio’r rhif ar y llythyr penderfyniad
- cwblhau ffurflen CRMR1 a’i dychwelyd i’r cyfeiriad ar y llythyr penderfyniad
- ysgrifennu llythyr i ofyn am adolygiad a’i anfon i’r cyfeiriad ar y llythyr penderfyniad.
Os gofynnwch am adolygiad ar-lein neu dros y ffôn, fel arfer mae’n syniad da ei ddilyn gyda chais ysgrifenedig.
Dylech hefyd roi copi o’ch cais am adolygiad i’ch hyfforddwr gwaith.
Os yw eich dyddiadur Credyd Cynhwysol wedi’i gau oherwydd y penderfynwyd na allwch hawlio, efallai mai’ch unig opsiwn yw ysgrifennu at: Freepost DWP Universal Credit Full Service.
Beth i’w gynnwys
Pan fyddwch yn gofyn am adolygiad, gwnewch yn siŵr eich bod yn cynnwys:
- eich enw, cyfeiriad a manylion cyswllt
- eich rhif Yswiriant Gwladol
- dyddiad y penderfyniad
- y rhesymau pam eich bod yn anghytuno â’r penderfyniad.
Darparu tystiolaeth fel slipiau cyflog, biliau neu’ch contract meddiannaeth i ategu pam eich bod yn credu bod y penderfyniad yn anghywir.
Beth sy’n digwydd nesaf?
Dylech gael gwybod bod eich cais am adolygiad wedi’i dderbyn.
Ni ddylai’r person sy’n edrych ar eich hawliad eto fod yr un person a wnaeth y penderfyniad gwreiddiol. Gallant gysylltu â chi i ofyn am ragor o wybodaeth os oes ei hangen arnynt. Dylech roi hyn iddynt cyn gynted â phosibl.
Pan fyddant wedi ystyried eich hawliad, byddant yn anfon hysbysiad ailystyriaeth orfodol atoch. Bydd hyn yn dweud wrthych beth yw eu penderfyniad newydd a pham y gwnaethant ei wneud.
Os ydych chi’n hapus gyda’r penderfyniad, nid oes rhaid i chi wneud unrhyw beth arall.
Os nad ydych chi’n cytuno â’r penderfyniad
Gallwch herio’r penderfyniad mewn tribiwnlys annibynnol.
Bydd y tribiwnlys yn gwrando ar eich dadleuon, yn edrych ar y dystiolaeth a ddarparwyd ac yn dweud wrthych beth yw eu penderfyniad.
Mae terfynau amser llym ar gyfer mynd ag achosion i dribiwnlys. Fel arfer, dylech gyflwyno eich apêl o fewn 1 mis i’r dyddiad y gwnaethoch dderbyn yr hysbysiad ailystyriaeth orfodol. Mewn amgylchiadau arbennig, gellir ymestyn hyn i 13 mis (er enghraifft, os oeddech chi yn yr ysbyty, angen dehonglydd arnoch chi, neu os ydych chi’n byw ar eich pen eich hun ac yn cael anhawster deall y llythyrau). Gwnewch yn siŵr eich bod yn egluro unrhyw resymau dros wneud cais yn hwyr.
Y ffordd hawsaf i chi apelio yw llenwi ffurflen SSCS1.
Ceisiwch gyngor ar unwaith os ydych chi am apelio. Efallai y bydd cynghorydd budd-daliadau yn gallu eich helpu i lenwi’r ffurflen. Cysylltwch â Chyngor ar Bopeth neu defnyddiwch y canllaw advicelocal i chwilio am gynghorydd yn agos atoch chi.
Am ragor o gyngor ar sut i fynd â’ch achos i dribiwnlys cliciwch yma.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Hydref 23, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
