Unwaith y byddwch wedi cyflwyno eich ffurflen Budd-dal Tai, bydd yn rhaid i chi aros i’ch cais gael ei brosesu. Dylid penderfynu ar eich cais o fewn pythefnos os oes gan y cyngor yr holl wybodaeth sydd ei hangen arno, er bod oedi weithiau.
Os ydych wedi gwneud cais am gostau tai Credyd Cynhwysol yna mae’r rheolau’n wahanol. Cliciwch yma am fwy o wybodaeth.
Mae’r cyngor wedi gofyn i mi ddarparu mwy o wybodaeth – oes rhaid i mi?
Os nad oes digon o wybodaeth i brosesu eich hawliad, efallai y bydd y cyngor yn gofyn i chi ddarparu rhagor o ddogfennau.
Dylech roi’r wybodaeth y mae’n gofyn amdani o fewn mis, neu gallai eich cais gael ei ganslo. Sicrhewch eich bod yn cael derbynneb a chadwch hon mewn lle diogel gyda’r dderbynneb sy’n cadarnhau eich bod wedi cyflwyno’ch ffurflen hawlio.
Lawrlwythwch ein rhestr wirio i weld pa wybodaeth y dylech ei darparu i’r cyngor.
Os ydych chi’n cael trafferth darparu’r wybodaeth, gwnewch yn siŵr eich bod chi’n cysylltu â’r cyngor ac yn egluro’r broblem. Efallai y gallant ofyn am wybodaeth yn uniongyrchol gan yr Adran Gwaith a Phensiynau, eich cyflogwr, neu sefydliad perthnasol arall.
Pa mor hir fydd yn rhaid i mi aros am benderfyniad?
Unwaith y bydd y cyngor wedi derbyn yr holl wybodaeth a thystiolaeth gywir, dylai wneud penderfyniad o fewn 2 wythnos.
Yn anffodus, gall gymryd mwy o amser, yn enwedig os nad ydych wedi darparu’r holl wybodaeth sydd ei hangen ar y cyngor. Os bydd hyn yn digwydd, efallai y byddwch yn gallu cael taliad ar gyfrif yn y cyfamser (gweler isod).
Unwaith y bydd y cyngor wedi gwneud penderfyniad ar eich hawliad, dylai anfon llythyr o’r enw ‘hysbysiad o benderfyniad’ atoch. Os yw’r cyngor wedi penderfynu dyfarnu budd-dal tai i chi, dylai’r hysbysiad o benderfyniad ddweud wrthych o ba ddyddiad y caiff ei dalu a’r swm a ddyfarnwyd. Dylai hefyd roi gwybodaeth i chi am beth i’w wneud os nad ydych yn cytuno â’r penderfyniad.
A allaf roi’r gorau i dalu fy rhent?
Peidiwch â rhoi’r gorau i dalu eich rhent oni bai eich bod yn hyderus eich bod wedi darparu’r holl wybodaeth gywir i’r cyngor ac y byddwch yn derbyn Budd-dal Tai llawn.
Os ydych yn cael anhawster talu eich rhent ac nad ydych yn siŵr a fydd gennych hawl i Fudd-dal Tai llawn, ceisiwch barhau i wneud taliadau ar lefel y gallwch ei fforddio, ond gwnewch yn siŵr eich bod yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i’ch landlord.
Os byddwch yn mynd i ôl-ddyledion rhent gallai eich landlord gymryd camau cyfreithiol yn eich erbyn i’ch troi allan. Os bydd hyn yn digwydd a bod gennych landlord cymunedol, rhaid iddo ddilyn rheolau cyn-gweithredu arbennig cyn dechrau achos llys. Bwriad y rheolau hyn yw eich diogelu rhag cael eich troi allan tra’n aros i hawliad gael ei brosesu. Mynnwch help yn gyflym os yw hyn yn digwydd i chi.
Rhoddais fy ffurflen ychydig yn ôl a dydw i ddim wedi clywed dim byd – beth ddylwn i ei wneud?
Dylech ffonio neu ymweld â’r adran Budd-dal Tai a gwirio eu bod wedi cael eich ffurflen a’r holl wybodaeth sydd ei hangen arnynt i brosesu eich cais. Gofynnwch am enw’r person rydych chi’n siarad ag ef. Dylech gymryd nodyn o’u henw, y dyddiad y siaradoch â nhw, a’r hyn a ddywedwyd ganddynt. Cadwch hwn mewn lle diogel gyda’r derbynebau ar gyfer eich ffurflen a’ch gwybodaeth.
Os oes gennych chi landlord cymunedol, gofynnwch i’ch swyddog tai helpu i fynd ar ôl eich cais.
Dywed y cyngor eu bod wedi colli fy ffurflen a fy nogfennau – beth allaf ei wneud?
Yn anffodus, mae ffurflenni’n mynd ar goll yn y post ac yn swyddfeydd y cyngor. Os bydd hyn yn digwydd, bydd yn rhaid i chi lenwi ffurflen arall a cheisio darparu’r wybodaeth sydd ei hangen eto. Os oes gennych dderbynebau ar gyfer y ffurflen neu’r wybodaeth a gyflwynwyd gennych eisoes, cynhwyswch y rhain gyda’r ffurflen. Dylid talu eich budd-dal o’r dydd Llun ar ôl i chi gyflwyno’ch ffurflen gyntaf.
Os nad oes gennych dderbynneb, dywedwch wrth yr adran Budd-dal Tai eich bod wedi cyflwyno ffurflen yn barod. Os na allwch brofi eich bod wedi cyflwyno’ch ffurflen gyntaf, efallai na fyddwch yn cael budd-dal tan y dyddiad y gwnaethoch gyflwyno’r ail ffurflen.
A allaf gael taliad cyn i’m cais gael ei brosesu?
Os nad ydych wedi derbyn taliad o fewn 14 diwrnod o gyflwyno’ch ffurflen a’ch bod wedi darparu’r holl wybodaeth ofynnol, dylai fod gennych hawl i daliad stop-bwlch tra byddwch yn aros i’ch cais gael ei brosesu. Gelwir hyn yn ‘daliad ar gyfrif’ neu daliad interim.
Dim ond os yw’ch landlord yn landlord preifat neu’n gymdeithas dai y gellir talu ‘taliad ar gyfrif’. Ni ellir ei dalu os mai’ch landlord yw’r cyngor.
Os ydych yn gymwys i gael ‘taliad ar gyfrif’ dylid ei dalu’n awtomatig. Nid yw hyn yn digwydd bob amser, felly efallai y bydd yn rhaid i chi neu’ch landlord atgoffa’ch cyngor i wneud taliad. Mae’n syniad da gwneud hyn cyn gynted â phosibl ar ôl y 14 diwrnod, er mwyn osgoi cronni ôl-ddyledion rhent.
Nid oes rhaid gwneud ‘taliad ar gyfrif’ os gofynnwyd i chi ddarparu gwybodaeth i gefnogi’ch cais ond eich bod wedi methu â gwneud hynny heb reswm da.
Mae’r swm a delir i chi mewn ‘taliad ar gyfrif’ yn swm amcangyfrifedig a gall fod yn llai na swm y rhent y mae’n rhaid i chi ei dalu. Unwaith y bydd eich cais wedi’i asesu, bydd unrhyw wahaniaeth rhwng eich hawl i Fudd-dal Tai a’r swm o Fudd-dal Tai a dalwyd ar gyfrif naill ai’n cael ei ad-dalu neu ei adennill oddi wrthych.
Os gwrthodir ‘taliad ar gyfrif’ i chi, gallwch wneud cwyn gan ddefnyddio proses gwyno ffurfiol y cyngor – efallai y bydd gwybodaeth am hyn ar wefan eich cyngor, neu gallwch ofyn i’r cyngor am ragor o fanylion.
Beth os bydd y cyngor yn dweud wrthyf fod fy nghais wedi’i ollwng?
Mewn rhai achosion, efallai y bydd y cyngor yn dweud wrthych fod eich hawliad wedi’i ollwng, ei ganslo neu ei wneud yn ddiffygiol. Gall hyn fod yn wir os, er enghraifft, y gofynnwyd i chi ddarparu rhywfaint o wybodaeth ychwanegol ac nad ydych wedi gallu gwneud hynny.
Nid yw’r cyngor i fod i ollwng eich achos – mae’n rhaid iddynt wneud penderfyniad ar eich cais, hyd yn oed os mai’r cyfan a ddywedant yw nad oes gennych hawl i Fudd-dal Tai. Os byddant yn dweud wrthych fod eich hawliad wedi’i ollwng, dylech gwyno a mynnu penderfyniad. Os yw’r penderfyniad wedyn yn negyddol, gallwch gymryd camau i’w herio.
Did you find this helpful?
Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Medi 7, 2026
Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.
