Skip to main content

Budd-dal Tai os ydych yn rhentu gan aelod o’r teulu neu gyn bartner

DIWEDDARIAD AR FUDD-DAL TAI

Mae Budd-dal Tai yn cael ei ddisodli gan Gredyd Cynhwysol. Dim ond os ydych yn bodloni un o’r amodau canlynol y gallwch wneud hawliad newydd am Fudd-dal Tai:

Os ydych yn cael Budd-dal Tai, byddwch yn derbyn llythyr gan yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP). Gelwir y llythyr hwn yn ‘hysbysiad mudo’. Bydd yr hysbysiad yn nodi dyddiad cau i chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol. Os na wnewch gais mewn pryd, efallai y byddwch yn derbyn llai o Gredyd Cynhwysol.

I gael rhagor o wybodaeth am symud i Gredyd Cynhwysol, ewch i wefan Cyngor ar Phopeth.

Ni allwch bob amser hawlio budd-dal tai am y rhent rydych yn ei dalu i rywun yn eich teulu, neu i gyn bartner.

Rhentu gan aelod o’r teulu sy’n byw yn yr un cartref

Os ydych yn rhentu cartref gan ‘berthynas agos’ i chi neu’ch partner a’u bod yn byw yn yr un tŷ, ni fyddwch yn gallu cael budd-dal tai.

Mae ‘perthynas agos’ yn cynnwys:

  • gwr neu wraig
  • partner sifil
  • partner
  • rhiant, llys-riant neu riant-yng-nghyfraith
  • plentyn neu lysblentyn
  • mab-yng-nghyfraith neu ferch-yng-nghyfraith
  • brawd neu chwaer
  • hanner brawd neu hanner chwaer
  • brawd-yng-nghyfraith neu chwaer-yng-nghyfraith, neu
  • bartner unrhyw un o’r uchod.

Er enghraifft, os ydych yn byw gyda’ch rhieni ac yn talu rhywfaint o arian iddynt tuag at gostau’r cartref ni fyddwch yn gallu hawlio budd-dal tai.

Os ydych yn byw gydag aelod agos o’r teulu sydd eu hunain yn hawlio budd-dal tai neu gredyd cynhwysol i helpu i dalu’r rhent, gallai’r swm y mae’n ei gael gael ei leihau os ydych yn oedolyn. Darganfod mwy am:

Rhentu oddi wrth aelod o’r teulu sy’n byw mewn cartref ar wahân

Os ydych yn byw mewn eiddo sy’n eiddo i ‘berthynas agos’ ac yn talu rhent iddo, ond ei fod yn byw mewn cartref ar wahân, efallai y bydd gennych hawl i fudd-dal tai.

Dim ond os yw eich cytundeb rhentu yn un masnachol yn hytrach na threfniant teuluol anffurfiol y gallwch gael budd-dal tai yn y sefyllfa hon. Er mwyn penderfynu ar hyn, efallai y bydd y cyngor am ystyried:

  • a oes gennych brawf o gontract meddiannaeth, megis cytundeb ysgrifenedig neu dystiolaeth o daliadau rhent
  • a wnaethoch dalu blaendal sicrwydd ac a yw wedi’i ddiogelu mewn cynllun cymeradwy
  • a roddodd eich perthynas dystysgrif diogelwch nwy i chi cyn i chi symud i mewn
  • a fyddai eich perthynas yn eich troi allan os na allwch dalu’r rhent.

Byddwch yn barod i ateb y cwestiynau hyn a darparwch waith papur os gofynnir i chi. Defnyddiwch ein rhestr wirio i’ch helpu i weithio allan pa ddogfennau i’w darparu.

Rhentu gan gyn bartner

Ni allwch gael budd-dal tai os ydych yn talu rhent i gyn-bartner am gartref yr oeddech yn arfer byw ynddo fel cwpl, neu os oes gennych blentyn gyda’ch cyn ac mae’ch plentyn yn byw gyda chi.

Nid oes gwahaniaeth os nad y cyn bartner yw eich cyn-bartner diweddaraf.

Gallwch gael budd-dal tai os ydych yn talu rhent i gyn-bartner am rywle nad ydych erioed wedi byw gyda’ch gilydd fel cwpl, cyn belled nad oes gennych blentyn gyda’ch cyn-bartner sy’n parhau i fyw gyda chi.

Beth os caiff fy nghais ei wrthod?

Os oes unrhyw broblemau gyda’ch cais, mae gennych yr hawl i herio’r penderfyniad. Gallwch ddarllen mwy am hyn yma neu gael cymorth gan Shelter Cymru. Peidiwch ag oedi cyn gwneud hyn – mae terfynau amser ar gyfer herio penderfyniad.

Ydych chi dan 25?

Os ydych o dan 25, edrychwch ar ein tudalen cyngor materion ariannol, a luniwyd yn benodol ar gyfer pobl ifanc.

Did you find this helpful?

 Diweddarwyd y dudalen hon ddiwethaf: Hydref 28, 2026 

Mae’r wybodaeth sydd ar y wefan hon yn cael ei diweddaru a’i chynnal gan Shelter Cymru a dim ond canllawiau cyffredinol ar y gyfraith yng Nghymru y mae’n eu rhoi. Ni ddylid ei hystyried na dibynnu arni fel datganiad cyflawn nac awdurdodol o’r gyfraith.